Richteren (bijbelboek)

Van $1

    Richteren is een boek in de Bijbel dat handelt over de tijd tussen Jozua en Samuël, een tijd waarin het volk Israël zijn God telkens ontrouw werd, in benauwdheid kwam, God om verlossing aanriep en door God gezonden rechters - eigenlijk bevrijders - werd verlost.

    Hun hoofdtaak was Gods volk te weiden:

    1Kr 17:6 Heb Ik ooit, overal waar Ik met heel Israël rondtrok, een woord gesproken tot een van de richters van Israël, die Ik bevolen had Mijn volk te weiden: Waarom bouwt u voor Mij geen huis van cederhout? (HSV)

    De achtereenvolgende richters (rechters, bevrijders en/of leiders) zijn Otniël, Ehud, Samgar, Debora en Barak, Gideon, Abimelech, Thola, Jaïr, Jefta, Ebzan, Elon, Abdom en Simson. De bekendste zijn Gideon en Simson.

    Inhoud:


    Richteren-Access_Foundation.jpg

    Kaart[1]: De richteren van Israël

    Naam, tijd en schrijver

    Naam
    De naam Richteren of Rechters is ontleend aan de oude Griekse vertaling (Septuaginta) en de Latijnse vertaling Vulgata. In onze vertalingen hebben we deze naam overgenomen, maar de echte betekenis van het Hebreeuwse "sjopetim" is veel beter weer te geven met termen als "verlossers" of "bevrijders". Van rechtspraak is uitsluitend sprake bij Debora, terwijl bij alle andere richters de functie van bevrijder sterk naar voren komt.

    Tijd
    De gebeurtenissen in dit boek gaan over de periode die wordt ingeluid met de dood van Jozua en die doorloopt tot de periode van de oprichting van het koningschap in Israël. Het vormt de verbindende schakel tussen Jozua en 1 Samuël. De tijd van de Richters is 1332 - 1042 v.Chr.[2] 

    Het herhaalde "in die dagen was er geen koning in Israël" (17:6; 18:1 en 21:25) wijst er in ieder geval op dat het boek geschreven werd nadat Israël een koninkrijk was geworden.Er zijn ook aanwijzingen in de tekst die erop wijzen dat het boek kort na de scheuring van het rijk zou zijn opgeschreven. 

    Voorgeschiedenis
    Israel had onder leiding van Jozua het land ingenomen met als eerste stad Jericho. Na een indrukwekkende overtocht over de Jordaan legerden ze zich in Gilgal, niet al te ver van Jericho, de Palmstad. In Joz. 5:13-16 zien we dan dat de Engel des Heren, dat is God zelf, aan Jozua verschijnt. In Joz. 6:2 zegt de HERE (=de Engel des Heren): "Zie ik geef Jericho met zijn koning en zijn krachtige helden in uw macht." Vanaf Jericho neemt Jozua met het volk grote delen van het land in. Het land wordt verdeeld en Jozua overlijdt. De hele generatie van Jozua met zijn oudsten blijft trouw aan de HERE, het volk blijft trouw aan God zolang Jozua en de oudsten leven (Richt 2:7).

    Schrijver

    In de Joodse Talmoed wordt als mogelijke schrijver Samuël genoemd, maar deze traditie wordt niet ondersteund door de tekst en  heeft geen historische waarde. We zullen moeten accepteren dat het boek anoniem is en de schrijver onbekend.

    Sleutelverzen

    Richteren 2:13-18 en 21:25. In deze verzen wordt de grote lijn van het bijbelboek Richteren weergegeven. 

    Inhoud

    Richteren handelt over trieste periode in het bestaan van Israël. We lezen over het optreden van 14 richters (bevrijders) die in diverse stamgebieden optraden ten gunste van het volk. Het boek gaat over de herhaalde afdwalingen van Israël, van zijn God, en de gevolgen daarvan voor land en volk. Als het boek Numeri de 40 jaren van ronddolen in de woestijn weergeeft, beschrijft het boek Richteren het afdwalen van Isarël over een periode van maar liefst meer dan 10 X 40 jaar. 

    Het boek is een voortdurend refrein van ongehoorzaamheid van Israël en het verlaten van God, het daarop volgende oordeel door aanvallen en overmeestering door omringende volken, het berouw van het volk en het roepen tot God, de verlossing die God hen geeft door de hand van een bevrijder, waarna het na een korte tijd van rust en vrede opnieuw begint af te dwalen van God.

    Indeling

    De volgorde van het boek is niet strikt chronologisch. Qua tijdsorde zou het moeten beginnen bij Richteren 2:6-9, gevolgd door 2:10-13, dan de hoofdstukken 17 tot 21, 2:14 tot het eind van hoofdstuk 16. Toch zit er goddelijke logica in deze indeling.

    1. De introductie: Richteren 1-2:5 behandelt Israëls afhankelijkheid aan God.
      1:1-20  Juda trekt ten strijde tegen de Kanaänieten
      1:21-36 Traagheid van de andere stammen
      2:1-5   Een Engel van God bestraft Israël
       
    2. De herhaling van afval, straf, terugkeer en herstel: Richteren 2:6-16:31 gaat over de afval van de dienst aan God en de daaruit voortvloeiende gevolgen.
      2:6-3:6 De toestand van Israël onder de richters
      3:7-11 Optreden van Othniël
      3:12-30 Optreden van Ehud 
      3:31 Optreden van Samgar
      4:1-24 Optreden van Debora en Barak
      5:1-31 Lofzang van Debora

      GIDEON
      6:1-10 Verdrukking door Midian
      6:11-32 Gideon tot richter geroepen
      6:33-40 Gideon vat moed door twee desgevraagde tekens
      7:1-8 Gideons leger verminderd tot driehonderd man
      7:-9-25 Gideon en zijn bende verslaan de Midianieten
      8:1-21 Gideon achtervolgt de vijand
      8:22-27 Gideon vraagt om geroofd goud en maakt er een efod van
      8:28-32 Hoe het verder met Gideon ging
      8:33-35 Israël valt terug in afgoderij

      9:1-6 Misdaden van Abimelech
      9:7-21 De toespraak van Jotham
      9:22-49 Abimelech verwoest Sichem
      9:50-57 Dood van Abimelech
      10:1-2 Optreden van Tola
      Simson.jpg10:3-5 Optreden van Jaïr
      10:6-17 De Filistijnen en de Ammonieten onderdrukken Israël
      10:18-11:11 Jefta geroepen tot richter
      11:12-29 Optreden van Jefta
      11:30-40 Jefta's dochter 
      12:1-7 Opstand van Efraïm tegen Jefta
      12:8-15 Ebzan, Elon, Abdon achtereenvolgens leiden Israël

      SIMSOM
      13:1-25 De geboorte van Simsom
      14:1-20 Het huwelijk van Simsom
      15:1-20 Simsoms overwinningen op de Filistijnen
      16:1-3 Simsom in Gaza
      16:4-21 Simsom en Delila
      16:22-31 Simsom doodt in zijn sterven een menigte Filistijnen
       
    3. Het slot van het boek, de hoofstukken 17 tot 21, geeft weer hoe Israël tot complete anarchie vervalt.
      17:1-13 Afgoderij van Micha
      18:1-31 De Danieten zoeken nieuw land
      19:1-30 Gruweldaad te Gibea in Benjamin
      20:1-48 De strijd van de stammen tegen Benjamin
      21:1-25 Herstel van de stam Benjamin

    Boodschap en les

    Richteren illustreert de menselijke neiging om van God af te wijken, de gevolgen daarvan en de grote genade van God om afgedwaalden weer terug te brengen op het rechte pad. God gedenkt zijn verbond en neemt het keer op keer in grote liefde op voor zijn koppige volk. God is barmhartig, genadig en rijk aan goedertierenheid. 

    Het begint met ongehoorzaamheid. De Engel van de HEER maakt in Richteren 2:1-5 duidelijk dat het volk niet naar God luistert, dat de Israëlieten begonnen zijn om over te lopen naar andere goden, verbonden zijn gaan sluiten met de inwoners van het land, de afgodsbeelden en altaren niet meer afbreken waardoor God die andere volken niet meer voor hen uit wegdrijft zoals aanvankelijk, onder de volgzame en gehoorzame generatie van Jozua, wel het geval was. Het probleem zat dus niet in de kwaliteit van de wapens, de mate van oefening, de aantallen strijders of de kracht van de tegenstanders, maar het zat in één punt: de gemeenschap en verhouding met de levende God. Dit is de spil van ons leven. 

    Het volk komt meermalen in het nauw. In de geschiedenis van de richter Gideon bij voorbeeld lezen we dat het volk uit vrees voor Midian de holen in de bergen maakte, de spelonken, de versterkte schuilplaatsen (Richt 6:2). Dat gebeurt als een volk te maken krijgt met Gods oordeel. In Openbaring 6, bij het zesde zegel, zien we dat alle mensen (hoog en laag, slaaf en vrije) bij het naderen van het oordeel van God over de wereld, de mensen die niet van God willen weten, in de holen en spelonken kruipen. Waarom komt er oordeel? Wegens zonde, gebrek aan toewijding aan God en door geestelijke afval en overspeligheid. 

    Israël krijgt het benauwd, maar zo nu en dan staat er iemand op, een verlosser, die door God wordt aangesproken en bijzondere daden voor God en zijn volk Israël doet en bevrijding en verlichting brengt. 

    Varia

    Enkele opmerkelijke zaken:

    1. Richteren heeft twee beginpunten, zie Richt. 1:1 en 2:6.
    2. Richteren bevat de oudst bekende fabel ter wereld, zie Richt. 9:8-15.
    3. Richteren bevat het mooiste en grootste bekende oorlogslied uit die tijd, zie hoofdstuk 5.
    4. Richteren bevat de beschrijving van de eerste vrouw die het leiderschap over een natie voerde, zie hoofdstuk 4.

    Enkelen van de richters worden in het Nieuwe Testament genoemd: 

    Heb 11:32 En wat zal ik nog meer zeggen? Want de tijd zal mij ontbreken als ik vertel van GideonBarakSimsonJefta, David, Samuel en de profeten,
    (TELOS)

    Meer informatie

    • Kris Tavernier, Inleiding op het boek Richteren. Oude Sporen, 2009. Als pdf-bestand te downloaden van OudeSporen.nl
    • M.G. de Koning, Overzicht van Richteren. Toespraak op een bijbelstudiedag over Richteren op 9 febr. 2013. Geluidsbestand (wma-formaat) op OudeSporen.nl
    • M.G. de Koning, Richteren actueel. Den Haag: Initiaal, 1997. Pagina's: 377. Herziening 2009. Digitale versie (pdf-formaat): Oude Sporen, 2009.
    • H. Rossier, Opwekkingen; beschouwingen over het boek Richteren. In: Bode des Heils in Christus, jaargangen 46 en 47 (1903-1904). Pdf-document op Bodedesheils.nl. Later verschenen als boekje bij uitgever J.N. Voorhoeve, Den Haag, 1927: Opwekkingen; beschouwingen over het boek Richteren. Pdf-document op Delpher.nl.

    Bron

    Voor de indeling van het boek Richteren zijn op 5 april 2013 grotendeels de pericopen van de Herziene Statenvertaling gevolgd. 

    Voetnoten

    1. ↑ Kaart ontleend van Zaine Ridling (red.), Bible Atlas. Access Foundation. De gebruiksvergunning is: attribution, non-commercial.

    2. ↑ Volgens de tijdrekening van Stichting De Oude Wereld (2009), gebaseerd op de Masoretische grondtekst van het Oude Testament.
     

    Labels: (Bewerk labels)
    • Geen labels
    Reacties (0)
    U moet inloggen om een reactie te geven.

     
    Powered by MindTouch Core
    Verrijk Christipedia door informatie toe te voegen.
    Help mee de tekst te verbeteren. Zie Meedoen.