Exodus 21: verschil tussen versies
Verwijderde inhoud Toegevoegde inhoud
Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Exodus commentaar}} == 2 == Ex 21:2 Als gij een Hebreeuwsen knecht kopen zult, die zal zes jaren dienen; maar in het zevende zal hij voor vrij uitgaan, om nie...' |
k →Bron |
||
(Een tussenliggende versie door dezelfde gebruiker niet weergegeven) | |||
Regel 1:
{{Exodus commentaar}}
== Samenvatting ==
1-4 Wetten over de lijfeigene knechten; 5-6 over de knecht die lijfeigenschap verkiest boven vrijheid; 7-11 over de lijfeigene vrouwen; 12-15 over de doodslagers; 16 over de mensendieven; 17 over hen die hun ouders vloeken; 18-21 over de verwondingen; 22-25 over hen die een zwangere vrouw verwonden; 26-27 over een huisheer die zijn knecht of maagd een oog of tand uitstoot; 28-32 over een stotige os; 33 over hen die door het graven van een kuil het vee van hun naasten schade aanbrengen; 35-36 wanneer iemands os die van een ander doodt.
== 2 ==
Regel 22 ⟶ 25:
== 6 ==
Ex 21:6 Zo zal hem zijn heer tot de goden brengen, daarna zal hij hem aan de deur, of aan de post brengen; en zijn heer zal hem met een priem zijn oor doorboren, en hij zal hem eeuwig dienen. (CP<ref name=":1">Hertaling of vertaling door Christipedia, uitgaande van de Statenvertaling. </ref>)
'''Tot de goden brengen.''' Aan de plaats van het gericht, waar de rechters in naam van God recht spraken (Deut.1:17; 19:17 vv.). opdat hij daar zijn afstand van de vrijstelling plechtig verklaart.
Regel 60 ⟶ 63:
'''Niet onttrekken.''' Maar haar steeds overeenkomstig haar stand behandelen.
== 14 ==
Ex 21:14 Maar indien iemand tegen zijn naaste moedwillig gehandeld heeft, om hem met list te doden, dan zult u hem van voor Mijn altaar nemen, dat hij sterve. (CP<ref name=":1" />)
'''Zult u hem van voor Mijn altaar nemen.''' Daar weghalen, indien daarheen gevlucht is. Zelfs deze heilige plaats kan voor zo’n doodschuldige misdadiger geen vrijplaats zijn.
== 16 ==
Ex 21:16 Verder, zo wie een mens steelt, hetzij dat hij dien verkocht heeft, of dat hij in zijn hand gevonden wordt, die zal zekerlijk gedood worden. (SV)
'''Of dat hij in zijn hand gevonden wordt.''' Nog in zijn bezit heeft en de misdaad zo blijkt reeds gepleegd te zijn.
== 19 ==
Ex 21:19 Indien hij weder opstaat, en op straat gaat bij zijn stok, zo zal hij, die hem sloeg, onschuldig zijn; alleen zal hij diens [gedwongen] rusttijd vergoeden, en hij zal hem volkomen laten helen. (CP<ref name=":1" />)
'''Alleen zal hij diens [gedwongen] rusttijd vergoeden, en hij zal hem volkomen laten helen.''' Hij zal het verzuim in arbeid vergoeden en de kosten van de genezing ten einde toe dragen.
== 20 ==
Ex 21:20 Wanneer ook iemand zijn dienstknecht of zijn dienstmaagd met een stok slaat, dat hij onder zijn hand sterft, die zal zeker gewroken worden. (CP<ref name=":1" />)
'''Zijn dienstknecht of dienstmaagd.''' Zijn slaaf of slavin, die hij van de heidenen of van vreemdelingen gekocht heeft, of uit de nakomelingen van de lijfeigenen gewonnen heeft (Lev. 25:44).
'''Die zal zeker gewroken worden.''' Die zal, daar hier aan geen opzettelijke doodslag kan gedacht worden, maar een misbruik van het recht van kastijding heeft plaatsgehad, naarmate van omstandigheden zeker gewroken worden. Wat voor straf hem opgelegd moest worden, wordt niet vermeld. Van doodstraf is hier geen sprake. Wellicht dat dit aan de prudentie van de rechters werd overgelaten.
== 21 ==
Ex 21:21 Zo hij nochtans een dag of twee dagen overeind blijft, zo zal hij niet gewroken worden; want hij is zijn geld. (SV)
'''Zo hij nochtans een dag of twee overeind blijft.''' Wanneer hij, de geslagen knecht of de mishandelde dienstmaagd, nochthans een dag of twee dagen leven blijft.
'''Want hij is zijn geld.''' De eigenaar lijdt reeds straf door het verlies van de slaaf of de slavin, die hij voor geld gekocht heeft.
== 22 ==
Ex 21:22 Wanneer nu mannen kijven, en slaan een zwangere vrouw, zodat haar de vrucht afgaat, doch geen dodelijk verderf zij, zo zal hij zeker gestraft worden, gelijk als hem de man van de vrouw oplegt, en hij zal het geven door de rechters. (CP<ref name=":1" />)
'''En slaan een zwangere vrouw.''' Ze slaan bij hun gevecht een zwangere vrouw, die tussenbeide getreden is, om vrede te maken (Deut.25:11) [{De 25.11 }],
'''Zodat haar de vrucht afgaat.''' Ten gevolge van de ontvangen slag of stoot de vrucht van haar lichaam afgaat
'''Doch geen dodelijk verderf zij.''' Doch aan haar, en aan het geboren kind geen dodelijk verderf zij.
'''Zo zal hij zeker gestraft worden.''' Zo zal hij, die de slag heeft toegebracht, zeker gestraft worden met een boete in geld of natura
'''Hij zal het geven door de rechters.''' Volgens goedkeuring van scheidsrechters, naardat deze de gestelde eis òf bevestigen, òf, als deze te hoog is, verminderen.
== 23 ==
Ex 21:23 Maar indien er een dodelijk verderf zal zijn, zo zult u geven ziel voor ziel, (CP<ref name=":1" />)
'''Maar indien er een dodelijk verderf zal zijn.''' Hetzij voor de moeder en/of voor de vrucht (het kind). In het geval een van beiden of beiden tegelijk stierven door de stoot.
'''Ziel voor ziel.''' En levend iemand voor een levend iemand, of oog voor oog, enz., zie volgende vers.
== 24 ==
Ex 21:25 Brand voor brand, wond voor wond, buil voor buil. (SV)
'''Brand voor brand.''' Brandwond voor brandwond.
'''Wond voor wond.''' Bloederige wond voor bloederige wond<ref>''John Gill's Expositor'', zegt: "wounds made by any means, so that the blood is let out"</ref>.
== 26 ==
Ex 21:26 Wanneer ook iemand het oog van zijn dienstknecht, of het oog van zijn dienstmaagd slaat, en verderft het, hij zal hem vrij laten gaan voor zijn oog.
'''En verderft het.''' Zodat knecht of dienstmaagd het oog of het gezicht door dit oog verliest.
'''Hij zal hem vrij laten gaan voor zijn oog.''' Hem vrij laten gaan uit de lijfeigenschap vanwege zijn oog.
Een oog is het kostbaarste lid van het lichaam, een tand (vs. 27) een van de minst kostbare delen. Door oog en tand worden daarom de beide uitersten genoemd, en daarmee komt Jahweh op tegen alle wreedheid en onbillijkheid jegens de dienstbaren te plegen. De eis van barmhartigheid te oefenen staat hier op de voorgrond.
== 27 ==
Ex 21:27 En indien hij een tand van zijn dienstknecht, of een tand van zijn dienstmaagd uitslaat, zo zal hij hem vrijlaten voor zijn tand.
Zie het commentaar op het vorige vers.
== 32 ==
Ex 21:32 Indien de os een knecht of een dienstmaagd stoot, hij zal zijn heer dertig zilverlingen geven, en de os zal gestenigd worden. (SV)
'''Een knecht of een dienstmaagd.''' Een slaaf of slavin van niet-Hebreeuwse komaf<ref name=":0" />.
'''Hij.''' De heer (eigenaar) van de os.
'''Zijn heer.''' De heer van de knecht of de dienstmaagd.
'''Dertig zilverlingen geven.''' Tot schadevergoeding. De koopprijs van een Hebreeuwse knecht was 50 zilverstukken. Wellicht dat 30 zilverstukken de prijs was van een niet-Israëlitische slaaf.
== Bron ==
Karl August Dächsel; F. P. L. C. van Lingen; H. van Griethuijsen, Antz. et al, ''Bijbel, of De geheele Heilige Schrift, bevattende al de kanonieke boeken van het Oude en Nieuwe Testament (volgens de Staten-overzetting): met in den tekst ingelaschte verklaringen en aanmerkingen van de beroemdste godgeleerden uit alle tijden'' (Kampen: Bos, 1893-1901), commentaar op Ex. 21:3-4, 6-7, 10. 20-22, 26, 32. Enige tekst hiervan is onder wijziging verwerkt op 1, 6 en 17 sept. 2021.
Statenbijbel uitgegeven door het Nederlandsch Bijbelgenootschap, Amsterdam, 1923. Tekst van de samenvatting van Ex. 21 is onder wijziging verwerkt op 17 sept. 2021.
== Voetnoten ==
|