Israël en het Palestina Mandaat: verschil tussen versies
Verwijderde inhoud Toegevoegde inhoud
klein aanvulling op de tekst. |
Geen bewerkingssamenvatting |
||
(4 tussenliggende versies door dezelfde gebruiker niet weergegeven) | |||
Regel 11:
'''''Bronnen'''''
Wim Kortenoeven - De kern van de zaak. Feiten en Achtergronden van het Arabisch-Israëlisch Conflict (Soesterberg 2005) // Dr. Matthijs De Blois - ''Israël: een staat ter discussie? Over de internationaalrechtelijke positie van Israël'' (Heerenveen 2010) // RefDagbl 11 sept 2013 artikel Dr. M. de Blois // RD 10 dec 2019 artikel Mr. C.J. Wisse // RD 27 nov 2019 art Matthijs de Blois // ''Zicht no 2018-1'', wetenschappelijk instituut SGP, art M. de Blois e.a. // ''Kroniek van de 20<sup>e</sup> Eeuw'' (Uitg. Agon, Amsterdam 1989) // Wikipedia // RD 9 juli 2022 art. Richard Donk ''Schipperen'' ''tussen recht en realiteit // 'de Banier' , ledenmagazine van de SGP, mei 2023 //'' RD 30 apr 2024 art M. de Blois ''<nowiki
'''''Geschiedenis 1897-1995'''''
Regel 33:
'''1916 Verdelingsplan voor het Ottomaanse rijk'''
Engeland en Frankrijk maakten onderling afspraken, genoemd naar de twee belangrijkste onderhandelaars (voor Engeland Mark Sykes en voor Frankrijk Francois George-Picot) de 'Sykes-Picot-overeenkomst'. Het plan behelsde de verdeling van het gezag over voormalige niet-Turkse gebieden van het Ottomaanse rijk (mei 1916). Men verwachtte in het Midden-Oosten na een eventuele nederlaag van Turkije een politiek gezagsvacuüm. Arabische prinsen, emirs en stamhoofden zagen hun kansen. Onderlinge rivaliteit en oorlogvoering lagen op de loer. De geallieerden, Engeland en Frankrijk, gingen, om hun belangen te verdedigen, over tot uitvoering van een soort machtspolitiek. Tot grote woede van de Arabische wereld verdeelden beide landen hun invloedsfeer. De geallieerden, Frankrijk en Engeland, wilden vermijden dat zij na de nederlaag van Duitsland en Turkije in plaats van bondgenoten elkaars concurrenten zouden worden. De gebieden afzonderlijk hadden nog geen duidelijke begrenzing. Volgens de overeenkomst bestond de grens tussen de Franse invloedsfeer en de Britse geografisch vervolgens uit een bijna rechte lijn, getrokken tussen Akko aan de Middellandse Zee en Kirkuk in het Noordoosten. Frankrijk kreeg Libanon en Syrië, het gebied noordelijk van de lijn, toegewezen. Groot-Brittannië kreeg Mesopotamië (later Jordanië en Irak genoemd), zuidelijk van de lijn. Hun aanwezigheid zou vooral van meer duurzame aard zijn in Libanon en Palestina. Palestina, dat zonder enige duidelijke begrenzing in het overjordaanse gebied aansloot bij Trans-Jordanië, werd gezien als 'Heilig land' en zou onder internationaal toezicht komen. Een duidelijke grens tussen beide gebieden Palestina en Jordanië bestond nog niet. De stad Haifa met omgeving zou Brits worden.
Een belangrijk punt van zorg, voor met name de Britten, was de vrije doorvaart door het Suezkanaal. Dit kanaal maakte een goede toegang mogelijk richting de koloniën in Oost-Afrika en India. Het Suezkanaal werd geopend 1869 en stond onder beheer van de heerser (een kedive) van Egypte in de vorm van de 'Compagnie Universelle du Canal Maritime de Suez'. Na grote financiële problemen van deze compagnie kochten de Britten in 1875 44% van de aandelen en verkregen daarmee recht op het beleid. Maar reeds in 1882 moesten zij militair ingrijpen om dat recht te verdedigen. Aanwezigheid van de Britten in de regio was voor hen belangrijk.
Wel hadden de Britten reeds eerder aan Hoessein-ibn-Ali (leider van een verzetsgroep tegen het Ottomaanse rijk) toegezegd medewerking te verlenen aan de totstandkoming van één groot Arabisch rijk (omvattend Syrië, Libanon, Jordanië, Irak en het Arabisch Schiereiland) in ruil voor aansluiting bij de geallieerden. Onder druk van de gemaakte afspraken met medegeallieerden kon Engeland zijn toezeggingen niet geheel waar maken overeenkomstig de wens van Hoessein-ibn-Ali. Rivaliteit tussen de Arabieren was er bovendien de oorzaak van dat Hoessein-ibn-Ali slechts gedeeltelijk in zijn streven naar het koningschap werd gesteund. Hij zag zichzelf reeds als machthebber te Mekka. De genoemde delen van het Ottomaanse rijk die als een geheel het ene Arabische rijk zouden moeten vormen, kregen pas later eigen grenzen, maar vormden bij elkaar wel het thuisland voor de Arabische bevolking. Irak, deel van het gebied Mesopotamië, kreeg vrijwel direct een ruime mate van zelfbestuur. De bevolking had echter grote moeite om andere bevolkingsgroepen, veelal soms grote minderheden, te accepteren. Het land kreeg te maken met onlusten, ook gericht tegen de Britse aanwezigheid, die juist nu zo hard nodig was. ▼
Samen met Frankrijk en Engeland had ook Rusland groot belang in het Midden-Oosten vanwege de olierijke gebieden. Er was alles aan gelegen Rusland uit de buurt te houden.
Alles bij elkaar genomen ontstonden reeds spoedig diverse met elkaar conflicterende belangen.
▲
'''1917 De Balfour verklaring'''
Reeds spoedig kwam er een 'probleem' bij. Op 2 november stemde de Britse regering (via een brief van minister van Buitenlandse zaken, Arthur James Balfour en van de minister-president Lloyd George, met instemming van de Franse regering) in met het voorstel voor een Joods tehuis in Palestina, waarin geen afbreuk mocht worden gedaan aan de rechten van niet-Joodse gemeenschappen. De aanwezigheid van Joodse medeburgers was overigens in Palestina toen niet echt problematisch. Daarvoor was ook geen reden.
'''1918 De Ottomaanse troepen verslagen'''
Regel 53 ⟶ 59:
Op 16 jan hield men in Parijs de eerste plenaire zitting van de Volkenbond.
De Britse regering kreeg bij een geallieerd overleg te San Remo steun voor het voorstel tot stichting van een Joods tehuis in Palestina (resolutie 25, april). Het Britse Mandaat omvatte Palestina en Transjordanië. Beide gebieden waren niet duidelijk begrensd. Ze overlapten elkaar. De Balfourverklaring bracht daarin verandering. De Balfourverklaring werd in het voorstel tot internationaal recht verklaard. Daarin was bepaald dat de gebieden langs de Jordaan en de Golf van Akaba de oostgrens van de regio Palestina zouden vormen. Dit overleg heeft meegewerkt aan de
'''1922 Het Palestina Mandaat'''
Regel 115 ⟶ 121:
Jordanië had de Westoever geannexeerd met de oude stad van Jeruzalem. Egypte bezette de Gazastrook. Joden werden verdreven en hun synagogen vernietigd. Sinds de oorlog van 1948 waren deze gebieden door hen bezet.
Na de tweede wereldoorlog kwam tegelijk de dekolonisatie op gang. Wat de dekolonisatie betrof, stelde de Geneefse Conventie dat 'de vóór de onafhankelijkheid reeds bestaande bestuurlijke grenzen bepalend zijn voor de grenzen van de nieuwe staat. Het besluit zou in werking treden op 21 okt 1950. Deze conclusie had internationaal juridische waarde en gold als een internationaalrechtelijk beginsel ( 'uti possidetis'). In hoeverre was de staat Israël verplicht zich hieraan te houden? Welke waren de laatste officiële grenzen, die van het Mandaat van 1922 of van het verdelingsplan uit 1947 of de grenzen van na de Arabisch Israëlische oorlog in 1949? Men vond algemeen (volgens ons artikel niet terecht) dat de bestaande bestuurlijke begrenzing van 1949 de meest rechtsmatige begrenzing van na de Arabisch-Israëlische oorlog was. De Joden, evenals de Palestijnen, hadden echter direct na het einde van het Britse Mandaat in 1948 te kennen gegeven het VN-verdelingsplan niet te zullen respecteren. Hiermee verviel het gehele verdelingsplan en werd het mandaatgebied in feite tot een 'terra nullius' (land zonder gezag). Het was land van niemand. Drie partijen wilden een claim op gebied. '''Zij annexeerden of bezetten gebied binnen het mandaatgebied.''' (Tansjordanië annexeerde de Westoever; Egypte bezette de Gazastrook, de Joodse gemeenschap kon zich beroepen op het Palestina Mandaat ). Zij waren de agressors, niet andersom. Het leger van Transjordanië was het enige leger dat redelijk opgewassen was tegen dat van Israël. De Britten hadden eerder met veel materieel nog meegewerkt aan de opbouw van een eigen leger van Jordanië om de autonomie van Jordanië te bevestigen, met de bedoeling de stabiliteit binnen de regio te bevorderen.
'''1956 De Suezcrisis; Tweede Arabisch-Israëlische Oorlog'''
|