Klaagliederen
Klaagliederen is een boek in de Bijbel. De profeet Jeremia schreef de Klaagliederen naar aanleiding van de val van Jeruzalem in 586 v.C. Ze geven Jeremia's gemoedstoestand weer bij verschillende gebeurtenissen. Hij wordt dan ook wel de wenende profeet genoemd. Ons woord 'jeremiëren' is ontleend aan de klaagliederen van Jeremia en betekent dan ook 'klagen, jammeren'.
In het Nieuwe Testament wordt het boek Klaagliederen niet geciteerd.
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9b/Michelangelo_Buonarroti_027.jpg/300px-Michelangelo_Buonarroti_027.jpg)
Auteur en datering
De val van Jeruzalem vond plaats in 586 voor Christus, naar aanleiding van deze val werden de Klaagliederen geschreven.
Volgens de Joodse overlevering is de profeet Jeremia de schrijver van Klaagliederen. In de Septuaginta, de oude Griekse vertaling van het Oude Testament, begint dit boek met de volgende introductie: "Het gebeurde, nadat Israël in gevangenschap was gevoerd en Jeruzalem verwoest was, dat Jeremia in rouw neerzat en door middel van deze klaagliederen over Jeruzalem weende, en zei ..."
Dicht bij de heuvel Golgotha bij Jeruzalem zou zich volgens de overlevering een spelonk bevinden, bekend onder de naam "Grot van Jeremia," die de plaats zou zijn waar Jeremia zijn klaagliederen aanhief.
In het boek zelf wordt echter de naam Jeremia niet genoemd, hoewel het goed mogelijk is dat hij inderdaad de schrijver was. Jeremia maakte de val van Jeruzalem mee en bleef in het land achter (Jeremia 39:1-6). Ook in 2 Kronieken 35:25 is het Jeremia die een klaaglied maakte op de dood van koning Josia.
Boodschap
Wat is de boodschap van het boek Klaagliederen? Lijden en rouw worden indringend verwoord, maar ook een zeer belangrijk thema is de collectieve schuldbelijdenis. De ellende waarin men zich bevindt is immers het gevolg van ontrouw aan God.
Minder op de voorgrond tredend, maar toch aanwezig is de hoop. Ondanks alles is Gods genade aanwezig (3:22-26) God verstoot niet voor eeuwig (3:31) ook God lijdt mee (3:33).
Wat God zegt gebeurt! Reeds bij monde van Mozes was dit oordeel voorzegd, Deut. 28:15, 49-52 en 63+64. De val van Jeruzalem was dus geen verrassing, wat ook blijkt uit Klaagliederen 1:21.
Indeling
Het boek Klaagliederen bevat vijf klaagzangen, die in vijf hoofdstukken zijn opgenomen. Men kan aan elk van de liederen een persoonlijk voornaamwoord te verbinden en zo de inhoud van het boek aanduiden:
Deel 1 1:1-22 ZIJ - de stad Jeruzalem.
Deel 2 2:1-22 HIJ - de Here God.
Deel 3 3:1-66 IK - de schrijver of het volk.
Deel 4 4:1-22 ZIJ - de kinderen van Sion.
Deel 5 5:1-22 WIJ - de overlevenden.
Hoofdstuk 1 heeft tot onderwerp de wegvoering van de Joden, die aan de regering van Jojachin een einde maakte; 't zijn klaagzangen over Jeruzalem.
Hoofdstuk 2 vermeldt de belegering van Jeruzalem, die als een ramp wordt aangevoeld.
Hoofdstuk 3 bevat het doorstane leed van Jeremia, zijn gebed om verhoring, zijn verwachting.
Hoofdstuk 4 beschrijft de laatste dagen van de belegering van Jeruzalem en zijn verwoesting.
Hoofdstuk 5 bezingt de treurige toestand van het land na de val van de stad en eindigt met het gebed van de profeet.
Elk klaaglied bevat 22 verzen, naar de 22 letters van het Hebreeuwse alfabet (Aleph, Beth, enz.), behalve hoofdstuk 3, dat 66 verzen heeft. Oorspronkelijk begint ieder vers met een Hebreeuwse letter in de volgorde van het alfabet, zoals ook sommige Psalmen, behalve het vijfde en laatste hoofdstuk. Hoofdstuk 3 bevat 66 verzen, beginnend met 3x A, dan 3x B, enz. Voor deze acrostische vorm is gekozen om aan te duiden dat het gaat om een allesomvattend verdriet (van A tot Z). Deze vorm komt in de Statenvertaling, de Herziene Statenvertaling en de Naardense Bijbelvertaling tot uiting. In het voorbeeld hieronder geeft de Statenvertaling de vorm aan door de letters cursief te vermelden. De Naardense vertaling doet de alfabetische volgorde in het Hebreeuws uitkomen in de keus en plaatsing van de Nederlandse woorden.
Statenvertaling (Klaagl. 3:1-6)
3:1 Aleph. Ik ben de man, [die] ellende gezien heeft door de roede Zijner verbolgenheid. 3:2 Aleph. Hij heeft mij geleid en gevoerd [in] de duisternis, en niet [in] het licht. 3:3 Aleph. Hij heeft Zich immers tegen mij gewend, Hij heeft Zijn hand den gansen dag veranderd. 3:4 Beth. Hij heeft mijn vlees en mijn huid oud gemaakt, Hij heeft mijn beenderen gebroken. 3:5 Beth. Hij heeft tegen mij gebouwd, en Hij heeft [mij] [met] galle en moeite omringd. 3:6 Beth. Hij heeft mij gezet in duistere plaatsen, als degenen, die over lang dood zijn. |
Naardense bijbelvertaling (Klaagl. 3:1-6)
3:1 Al ben ik de kerel die ellende gezien heeft, onder de stok van zijn verbolgenheid; 3:2 al heeft hij mij geleid en doen gaan naar het duister en niet naar het licht, 3:3 al verandert zijn hand tegen mij, iedere keer, heel de dag, 3:4 ben ik het wiens vlees en vel hij versleet, wiens botten hij heeft verbrijzeld, 3:5 bouwde hij tegen mij een omsingeling op van alsem en absint, 3:6 borg hij mij op in duisternissen, zoals de doden van eeuwig,- |
Gebruik en nut
Deze Klaagliederen worden door de Joden gebruikt, als ze bij de "klaagmuur" van Jeruzalem hun jammerklachten uitstorten. Joodse patriotten zingen dit klaaglied elke vrijdag in Jeruzalem, en in elke synagoge wordt op de jaarlijkse vastendag het boek Klaagliederen voorgelezen.
Dit Bijbelboek kan mensen met lijden en verdriet helpen om te gaan. Het laat zien dat je gevoelens van verdriet en ellende niet weg moet stoppen, maar dat je ze mag uiten. Het maakt duidelijk dat God betrokken is bij het lijden en dat geeft hoop en perspectief. Vooral de inhoud van hoofdstuk 3 kan dienstig zijn om bedroefden en verdrukten te vertroosten en te bemoedigen.
Meer informatie
J.N. Voorhoeve, Gij troost mij; beschouwing over de Klaagliederen van Jeremia. Herzien in 2006. Pagina's: 60. Gratis als pdf-bestand te downloaden van OudeSporen.nl
Bronnen
In dit artikel is, onder toestemming, in december 2011 gebruik gemaakt van tekst uit H. Moll, Wat zegt Gods Woord over ...?, deel 3, blz. 64. Oostburg: W.J Pieters, z.j.