Martelaar: verschil tussen versies
Verwijderde inhoud Toegevoegde inhoud
kGeen bewerkingssamenvatting |
|||
(15 tussenliggende versies door 2 gebruikers niet weergegeven) | |||
Regel 1:
Een '''martelaar''' (vrouwelijk: ''martelares''; meervoud: ''martelaars'', ''martelaren''; Grieks: μαρτυς ''martus ''= getuige, ''marturion'' = getuigenis; Latijn: ''martyr'' = getuige) is iemand die om een idee, met name om zijn geloof, marteling of dood ondergaat<ref>Van Dale online woordenboek. </ref>.
== Woorden ==
Het woord bloedgetuige is een oud synoniem van martelaar. Het lijden van een martelaar is immers niet zelden een bloedig levenseinde.<blockquote>''Opb 17:6 En ik zag de vrouw dronken van het bloed van de heiligen en van het bloed van de getuigen van Jezus. ... (TELOS)''</blockquote>Martelaars heten de oudste belijders van het geloof in Jezus Christus die, als zij door hun vijanden wreedaardig omgebracht werden, hierdoor een getuigenis van het geloof aflegden. Uit het griekse woord voor getuigenis (''martyrion'') ontwikkelden zich de woorden ''martelaar'', ''martelen.''
Thans noemt men bij uitbreiding allen, die zich voor een zaak opofferen of opgeofferd worden, martelaars.
[[Bestand:MantegnaSebastian.jpg|miniatuur|Sint Sebastiaan, schilderij van Andrea Mantegna, 1457-1458]]
Het zijn van een martelaar wordt ''martelaarschap''
== Aantallen martelaren ==
''"Als deze aantallen niet wereldkundig worden gemaakt, als aan deze slachting geen halt wordt toegeroepen en als niet erkend wordt dat de vervolging van christenen wereldwijd de voornaamste noodsituatie is als het gaat over religieus geweld en discriminatie, zal de dialoog tussen de godsdiensten slechts mooie conferenties opleveren, maar geen concrete resultaten."''
(Massimo Introvigne, godsdienstsocioloog van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), op een interreligieuze conferentie in Hongarije in (2011)<ref name=":0" />)
<blockquote>{{BVH|Bijbelboek=Psalm|Hoofdstuk=116|Vanaf_vers=15|Tot_vers=15}}</blockquote>
== Voorbereiding op het martelaarschap ==
De Heer Jezus, die voor Pilatus de goede belijdenis heeft beleden, heeft aan het eind van zijn aardse leven de zijnen voorbereid op het martelaarschap: <blockquote>''Joh 16:1 Dit heb Ik tot u gesproken, opdat u niet ten val komt. Joh 16:2 Zij zullen u uit de synagoge bannen; ja, het uur komt, dat ieder die u doodt, zal menen God een dienst te bewijzen. Joh 16:3 En dit zullen zij u doen, omdat zij de Vader niet hebben gekend noch Mij. Joh 16:4 Maar deze dingen heb Ik tot u gesproken, opdat wanneer, hun uur gekomen is, u zich zult herinneren dat Ik ze u heb gezegd; maar deze dingen heb Ik u niet van het begin af gezegd, omdat Ik bij u was.'' (TELOS)</blockquote><blockquote>''Mr 13:11 En wanneer zij u wegleiden om u over te leveren, weest tevoren niet bezorgd wat u zult spreken, maar al wat u op dat uur zal worden gegeven, spreekt dat; want u bent het niet die spreekt, maar de Heilige Geest. (TELOS)''</blockquote>Een van zijn leerlingen, de apostel Petrus, schrijft later:<blockquote>''1Pe 4:12 Geliefden, laat de vuurgloed in uw midden die tot uw beproeving dient, u niet bevreemden alsof u iets vreemds overkwam; 1Pe 4:13 maar naarmate u deel hebt aan het lijden van Christus, verblijdt u, opdat u zich ook verblijdt met vreugdegejuich bij de openbaring van zijn heerlijkheid. 1Pe 4:14 Als u in de naam van Christus smaad lijdt, bent u gelukkig, omdat de Geest van de heerlijkheid en kracht en Die van God op u rust. (TELOS)''</blockquote>
'''Treinkaartje'''
Corrie ten Boom vertelde: “Toen ik een klein meisje was, kwam ik een keer bij mijn vader en ik zei: “Papa, ik ben bang dat ik nooit sterk genoeg zal zijn om een martelaar voor Jezus Christus te zijn.” “Vertel me eens,” zei mijn vader, “als je met de trein van Haarlem naar Amsterdam moet – wanneer geef ik je dan het geld voor het treinkaartje? Drie weken van tevoren?” “Nee, u geeft me dat geld vlak voor we de trein in gaan.” “Precies”, zei mijn vader. “En zo gaat het ook met de kracht van God. Onze wijze Vader in de hemel weet ook wanneer je bepaalde dingen nodig hebt. Op dit moment heb je de kracht om een martelaar te zijn nog niet nodig, maar zodra je geroepen wordt de eer te mogen hebben ter wille van Jezus oog in oog met de dood te komen staan, zal Hij je de kracht daartoe geven – op het juiste ogenblik.”<ref>[https://www.sdok.nl/verhalen-nieuws/quot-papa-kan-ik-wel-martelaar-zijn-quot "Papa, kan ik wel martelaar zijn?"], SDOK.nl, 9 jan. 2018. Naar: Corrie ten Boom, Zwerfster voor God, blz. 112-114</ref>
== Eerste christenmartelaren ==
Na de onthoofding van Johannes de Doper en de kruisdood van de Heiland, hebben in de eerste tijd hun leven gegeven tot de dood toe<sup>[3]</sup> :
* Stefanus, de diaken, gestenigd c. 34 na Chr. De
* Jacobus, de zoon van Zebedeüs, onthoofd c. 45 na
* Jacobus, de zoon van Alfeüs, doodgeslagen c. 63
* Barnabas, te Salamis verbrand in 63 of 64 na Chr.
*
Na de begintijd kan men tien bloedige vervolgingen van de christenen onder de heidense keizers van Rome onderscheiden, zie [[Vervolging van christenen]].
Regel 29 ⟶ 38:
''Woordenboek der Nederduitsche synonimen (1821)<sup>[2]</sup>''
|}
Tijdens de bloedige verdrukking en vervolging van christenen onder Nero, die Romeins keizer was van 37 - 68 n.C., zijn onder meer de volgende gelovigen omwille van hun geloof in Jezus Christus omgebracht<
* Simon Petrus, apostel, gekruisigd te Rome, onder
* [[Paulus]] van
* Andreas, de apostel te Patris, in Achaje
* Filippus, de apostel, te Hiërapolis gemarteld
* Bartholomeüs de apostel, in Albanië in Armenië
* Thomas, de apostel, in Indië door de wilden
* Mattheüs, de apostel en evangelist
* Simon Zelotes, de apostel
Regel 41 ⟶ 50:
* Matthias, de apostel
* Lukas, de evangelist
* (Johannes, de apostel en evangelist, veel
* Prochorus, één van de zeven eerste diakenen
* Nikanor, één van de zeven eerste diakenen
Regel 57 ⟶ 66:
* Onesimus
* Dionysis de Areopagiet
'''Martelaren onder keizer Domitianus'''▼
Tijdens de bloedige verdrukking en vervolging van christenen onder Domitianus, Romeins keizer van 81 - 96 n.C., zijn onder meer de volgende gelovigen omwille van hun geloof in Jezus Christus omgebracht<
* Timotheüs, een leerling van [[Paulus]]
* Lucianus. opziener te Bellovaco, Frankrijk
* Maximianus en Julianus, ouderlingen
Regel 69 ⟶ 78:
* Romulus, opziener in Fesula, Italië
* Antipas, een getrouw getuige van Jezus Christus (Opb 2:13)
'''Martelaren onder keizer Trajanus'''▼
Tijdens de bloedige verdrukking en vervolging van christenen onder Trajanus, Romeins keizer van 98 - 117 n.C., zijn onder meer de volgende gelovigen omwille van hun geloof in Jezus Christus omgebracht<
* Simeon, opziener te Jeruzalem, gestorven in 109
* Ignatius, bisschop van Antiochië
* Ptolemeüs en Lucius, gestorven in 144 n.C.
'''Martelaren onder keizers Antoninus, Marcus Aurelius en Commodus'''▼
Onder het bewind van [[Antoninus Pius|Antoninus]], Romeins keizer van 138 - 161 n.C., Marcus Aurelius, keizer van 161 - 180 n.C., en Commodus, keizer van 197-192 n.C., zijn onder meer de volgende gelovigen omwille van hun geloof in Jezus Christus omgebracht<
* Justinus de
* Germanicus, gestorven in 174 n.C.
* Meliton
Regel 88 ⟶ 97:
* Photinus, opziener te Lyon
* Appolonius, gestorven in 188 n.C.
'''Martelaren onder keizer Septimius Severus'''▼
Onder het bewind van Septimius Severus, Romeins keizer van 193 - 211 n.C., zijn onder meer omwille van hun geloof in Jezus Christus omgebracht:
* [[Leonidas
* Ireneüs, opziener
* Plutarchus, Sereni en Hero
Kerkleraar Origenes onderwees zijn leerlingen zo krachtig in het geloof, dat later velen hun leven voor de christelijke godsdienst hebben overgegeven. Onder deze waren de eerste Plutarchus, twee mannen, waarschijnlijk gebroeders, Sereni genaamd en Hero. Toen Plutarchus naar de strafplaats werd geleid, om gedood te worden, was Origenes aan zijn zijde om hem te troosten, waarom hij voorzeker door de woedende schare zou doodgeslagen zijn geworden, zo de goddelijke Voorzienigheid hem niet had beschermd.
Door allerlei wijzen van terechtstelling zijn martelaren om het leven gebracht, zoals steniging, onthoofding, wilde dieren en de brandstapel.
[[Bestand:Fedor Bronnikov 015.jpg|geen|miniatuur|1000x1000px|In het Romeinse rijk werden christenen in de arena gebracht, om door wilde dieren (zie gekooide leeuw rechts) gedood te worden. ]]
Op 5 oktober 1573 stierf de gelovige Mayeken Wens op de brandstapel. In de laatste brief die zij aan haar 15-jarige zoon Adriaen zond, schreef zij: „Och, mijn lieve zoon, al ben ik je hier ontnomen, vrees God van jongs af aan en je zult je moeder terugzien, hier boven in het nieuwe Jeruzalem.”
<Youtube width="768" height="432">xUCE8TfcxIM</youtube><BR>''Martyrs of the Christian Faith''. Video met (gruwelijke) prenten uit het verleden, waarop de pijniging en executie van christenen is afgebeeld. Gepubliceerd op Youtube.com door ''Christian Praise and Worship in Songs, Sermons, and Audio Books'' op 27 juli 2009.
'''Meer informatie'''▼
== Muziekvideo ==
Zie artikelen Vervolging van christenen, Verdrukking, Bloedgetuige▼
De volgende muziekvideo herinnert aan hen die in communistisch Rusland werden vervolgd en vermoord om hun geloof in de Heer Jezus.
{| class="wikitable" style="border:1;"
| style="padding: 10px;"|<POEM>'''Mijn huis in de hemel, achter de wolken'''<ref>Vertaling: Kees Langeveld, met behulp van Google Translate, 2018.</ref>
1. Moy dom na nebe, za oblakami,
''1. Mijn huis is in de hemel, voorbij de wolken,
Gde zhizni novay oezh net kontsa,
''Waar er geen einde komt aan het nieuwe leven
Droez'ya, rodnyye gde boedoet s nami
''Met vrienden, familieleden bij ons
Pet' pesni slavy tam oe Ottsa.
''Zingen wij daar lofliederen voor de Vader.
2. Kak v boeryoe s morya moryak stremitsya
''2. Zoals een zeeman in de storm zoekt
Prichalit' v gavan', chtob otdokhnoet'
''een haven om tot rust te komen
Tak rvus' ya serdtsem v zhilishche sveta,
''Zo verlang ik naar de woning van licht
Gde otdykh zhdet vsekh svershivshikh poet'.
''Waar rust wacht voor ieder die de weg volbracht.
Refrein:
O dom nebesnyy, gde byt' zhelayoe,
''O huis van de hemel, waar ik wil zijn,
Tuda stremlyus' ya, chtob vechna zhit';
''waar ik voor altijd wil leven;
Tam boedoe Boga ya vechna slavit'
''Daar zal ik God voor altijd prijzen
I v svete choednam Khristoe sloezhit'.
''En Christus zal dienen in het wond're licht.
Tam boedoe Boga ya vechna slavit'
''Daar zal ik God voor altijd prijzen
I v svete choednam Khristoe sloezhit'.
''En Christus zal dienen in het wond're licht.
</POEM>
| style="padding: 10px;" |<POEM>
3. Otradno boedet v tom vechnom dome,
''3. Welk een vreugde in dat eeuwige huis
Oevizhoe Droega doeshi moyey,
''Ik zal de vriend van mijn ziel zien,
Kto na Golgofe za grekh nash oemer
''die op Golgotha voor onze zonden stierf
I primiril nas s Ottsom lyudey.
''En ons verzoende met de Vader der mensen.
Refrein
</POEM>
<HR>
<youtube width="640" height="359">8emZjgD2uCc</youtube><BR>
''Мой Дом На Небе, За Облаками (Mijn huis in de hemel, achter de wolken)''.<BR>Russisch lied, gezongen door Simon Khorolskiy en vrienden. <BR>Geüpload op Youtube.com door Simon Khorolskiy op 21 nov. 2018.
|}
▲Zie artikelen [[Vervolging van christenen]], [[Verdrukking]], [[Bloedgetuige]]
Bekende geschiedboeken over martelaren:
* Adrianus Haemstede, ''Historie der
* Thieleman J. van Braght, ''Het bloedig
Ook het martelaarsboek ”Offer des Heeren” gaat over doopsgezinde martelaren. Het werd voor het eerst in 1562, clandestien en in klein formaat. Bezit van het boek was aanvankelijk gevaarlijk. In 1590, toen de doopsgezinden gedoogd werden, kwam een grotere uitgave.
Handwoordenboek van Nederlandsche Synoniemen (1908) s.v. folteren – martelen – pijnigen.
Petrus Weiland, ''Nederduitsch taalkundig woordenboek'', 1804 (Google eBook). URL: http://books.google.com/books?id=Em0SAAAAIAAJ
Adrianus Haemstede, ''Historie der martelaren''; Die, om de getuigenis der evangelische waarheid, hun bloed gestort hebben, van Christus onze Zaligmaker af tot het jaar 1655. Amsterdam: 1671. Herziene druk 1881. Online:
Klaas van der Zwaag, [http://www.refdag.nl/kerkplein/kerknieuws/doopsgezinden_van_minderheid_naar_elite_1_535705 Doopsgezinden: van minderheid naar elite], artikel op RefDag.nl, 22-23 febr. 2011.
|