Nederland: verschil tussen versies
Verwijderde inhoud Toegevoegde inhoud
kGeen bewerkingssamenvatting |
kGeen bewerkingssamenvatting |
||
(33 tussenliggende versies door 2 gebruikers niet weergegeven) | |||
Regel 1:
'''Nederland''', in het buitenland vaak aangeduid als ''Holland'', telt ruim
[[Bestand:Karte der Provinzen (Niederlande) - nl.svg|miniatuur|
„God heeft de wereld gemaakt en de Nederlanders hebben Nederland gemaakt, zo wordt er overal naar gekeken. We hebben uit de rivierdelta die helemaal onder water stond, dat prachtige land gecreëerd. Ik vind het echt het mooiste land van de wereld.” (Premier Mark Rutte, 2018<ref>Uit een nieuwsbericht op NOS.nl, 3 dec. 2018 - https://nos.nl/artikel/2261925-premier-rutte-hogere-ambitie-europa-bij-terugdringen-van-co2-uitstoot.html</ref>)
'''Caribisch Nederland.''' Enkele eilanden in de Caribische zee zijn onderdeel van het Koninkrijk der Nederlanden. In 'Caribisch Nederland' wonen ruim 21.000 mensen (anno 2011). De eilanden zijn Bonaire (15.700 inwoners), Sint-Eustatius (3600) en Saba (1800), zie kaart beneden. Ze zijn sinds 10 oktober 2010 onderdeel van Nederland. Voordien maakten ze deel uit van de Nederlandse Antillen.
'''Kenmerken.''' Wat typeert Nederland? Wat is kenmerkend?<ref>Het volgende Engelstalige filmpje 'The Netherlands & the Dutch culture', bestemd voor jeugdige kijkers, toont enkele typische trekken van Nederland: [http://www.youtube.com/watch?v=1DqMQM5i2Y8&rel=no filmpje], duur 10 minuten, bron Youtube.</ref> Het lage, vlakke en groene land, de verovering van land op de zee en de beheersing van het water (duinen en dijken, molens, delta-werken). De Nederlanders behoren tot de langste mensen ter wereld. De gemiddelde lengte van de Nederlandse mannen is de langste van de wereld (2016). De Nederlandse vrouwen staan na de Letlandse vrouwen op de tweede plaats van de langste vrouwen ter wereld (2016).
Koningin Beatrix roemde bij haar inhuldiging in 1980 „oer-vaderlandse eigenschappen van
Nederlanders zijn, in vergelijking met het buitenland, nogal ''lomp'' en ''bot'' in hun uitlatingen (anno 2012)
[[Bestand:Caribisch Nederland.jpg|miniatuur|620x620px|''Caribisch Nederland: de eilanden Saba (A), Sint-Eustatius (B) en Bonaire (C). (Google Maps, 2013)'']]
{| class="wikitable" style="float:right; margin-left:20px;"
|
[[Bestand:Saba Caribisch Nederland.jpg|216x216px]] [[Bestand:Sint Eustatius Caribisch Nederland.jpg|201x201px]] [[Bestand:Bonaire Caribisch Nederland.jpg|190x190px]]<BR>
''Van links naar rechts: Saba, Sint Eustatius en Bonaire (Google Maps, 2013).''
|}
Een uniek kenmerk van Nederland, in vergelijking met andere Europese landen, is de ''verzuiling,'' hoewel deze allang op zijn retour is. De verzuiling bestaat uit een levensbeschouwelijke segmentering van de maatschappij: katholiek, protestants, liberaal en socialistisch. Een voorbeeld: in 1924 werden drie levenbeschouwelijk onderscheiden omroepen gesticht: de Nederlandse Christelijke Radio-Vereniging (NCRV), de Katholieke Radio Omroep ''(''KRO) en de Vereeniging Arbeiders Radio Omroep (VARA)<
Wat voedsel betreft zijn kenmerkend jonge en oude kaas, hagelslag en pindakaas. "Oerhollandse producten als volkorenbrood, jonge kaas, halfvolle melk en karnemelk worden tijdens een buitenlandse vakantie het meest gemist. Ook oude kaas, pindakaas en hagelslag zijn veel genoemde ‘heimwee-producten’", aldus een nieuwsbericht uit 2013<ref>Een en ander bleek uit onderzoek van Albert Heijn’s Pick Up Point Schiphol onder ruim 1.000 mensen die met het vliegtuig op vakantie gingen. </ref>.
Typerend voor Nederlanders is verder de handelsgeest en de openheid voor culturele invloeden van buiten, wat blijkt uit de handelstradities en de veramerikansering (overnemen van Amerikaanse gebruiken en gewoonten)<ref>[http://www.hpdetijd.nl/2017-11-23/black-friday-verder-veramerikaniseren/ Van het Correspondents Dinner tot Black Friday: waarom ‘we’ verder veramerikaniseren], achtergrondartikel op HPDeTijd.nl, 23 nov. 2017. Internetadres: http://www.hpdetijd.nl/2017-11-23/black-friday-verder-veramerikaniseren/</ref>.
'''Waterrijk.''' Nederland is een waterrijk land dat voor ongeveer 20% onder de zeespiegel ligt. Het is genoodzaakt het water onder controle te houden. Want nergens in Europa is de grond zo nat als in Nederland. <nowiki>''</nowiki>Nederland heeft het water goed onder controle. Als er te veel water is, gaan de pompen aan en wordt het goed afgevoerd. Bovendien zijn er geen dorpen in valleien gebouwd, zoals bijvoorbeeld in Zuid-Engeland. Het gevaar voor Nederland is een stormvloed van zee, die het water in de rivieren omhoogduwt, over de dijken. Daar staat de bodem los van,<nowiki>''</nowiki> aldus een landwetenschapper in 2013<ref>Landwetenschapper Matthias Drusch in het nieuwsartikel [http://www.nu.nl/wetenschap/3268582/nederlandse-bodem-natst-van-europa.html 'Nederlandse bodem is natst van Europa'], Nu.nl, 22 feb. 2013.</ref>. Nederland heeft de best beveiligde delta (land tussen riviermonden) ter wereld (anno 2011).
'''Gevaren.''' Ondanks dat staat het land van alle Europese landen (anno 2011) het meest bloot aan de gevaren van natuurrampen en klimaatverandering. Het gaat vooral om het risico van een overstroming in verhouding tot het grote bevolkingsaantal<ref>Aldus het World Risk Report van de Verenigde Naties dat op 2 sept. 2011 in Brussel werd gepresenteerd</ref>. Bijna 70% van de bevolking woont in een gebied dat zou kunnen overstromen<ref>''Eigen Huis Magazine'', mrt. 2020, blz. 13. Vraaggesprek met Rutger Bregman, journalist en historicus, met zeven wetenschappers van verschillende universiteiten heeft gesproken, waarna hij een waarschuwend pamflet 'Het water komt' schreef. Het percentage van 70% noemt hij. </ref>.
Grote delen van West- en Noord-Nederland hebben te maken met een dalende veenbodem. Stad en land op veengrond zakken langzaam weg, in een hoger tempo dan de zeespiegel stijgt.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=Vl4rF8gSZ6k Het zinkende land]. Youtube.com: Platform Slappe Bodem, 11 okt. 2018. Duur: 56 min. 29 sec. </ref>
'''Allochtonen.''' Elf procent van de bevolking is van allochtone afkomst (2010). In Nederland wonen anno 2011 ca. 400.000 mensen met Turkse wortels<ref>Bron: Turkije-instituut (2011). http://www.turkije-instituut.nl/</ref>. Doordat immigranten een andere cultuur meebrachten, zijn belangrijke kwesties geworden: immigratie, integratie, Islam en de multiculturele samenleving.
Bijbelstudies in asielzoekerscentra (azc's) mogen (anno 2019) niet in een openbare ruimte worden gegeven, wel in de woningen van asielzoekers op het azc-terrein.
Een christen uit Irak, die in Nederland woont, vertelde<ref>Bron: nieuwsbrief van de thuisfrontcie dd. 2 feb. 2023. van deze Iraakse christen, die evangelist is. Zijn naam wordt terwille van zijn veiligheid niet vermeld. </ref>: "''Toen we ’s nachts even buiten stonden om naar het vuurwerk te kijken, zag een viertal mannen, ietwat terneergeslagen op straat lopen. Ik sprak hen aan, het waren vluchtelingen uit Syrië en Irak en twee van hen verbleven op één van de ‘opvangboten’ in Meppel. Ik nodigde hen uit om nog even bij ons thuis te komen om wat te eten en te drinken (er was nog veel over van kerst). Ze gingen graag met ons mee in de auto en we spraken tot 3 uur in de nacht met elkaar en ik vertelde hen van de Heer Jezus. Ze luisterden aandachtig. Nadat zij ons uitgebreid bedankten bracht ik hen weer naar de boot''."
Anno 2011 komen allochtone jongeren veel vaker in aanraking met de politie dan autochtone<ref>Dat blijkt uit het jaarrapport Integratie van het Sociaal en Cultureel Planbureau uit febr. 2012. </ref>. Van de Marokkaanse jongens is 65 procent wel eens is aangehouden door de politie. Ook de schooluitval onder allochtonen is groter: bijna een derde van hen gaat zonder diploma van school, tegenover 18 procent van de Nederlanders. Ook de werkloosheid van allochtonen ligt een stuk hoger, ruim 12 procent van de allochtonen, tegenover 4,5 procent van de autochtone bevolking.
'''Huishoudens. Alleenstaanden.''' Er zijn 7,6 miljoen huishoudens (stand 2015), waarvan 2,8 miljoen slechts één persoon telt. Alleenstaanden wonen vooral in Noord-Holland, Zuid-Holland en Brabant. Het aantal alleenstaanden neemt toe, door vergrijzing, echtscheiding en individualisering van de maatschappij.
'''Gezin.''' Wat het gezin in Nederland betreft, een vrouw krijgt gemiddeld 1,76 kinderen (stand 2012). Het Europese gemiddelde is 1,57 (stand 2012). In 1996 woonde 86 procent van de kinderen van nul tot vijftien jaar bij alle twee de eigen ouders, in 2010 was dat percentage gedaald tot 82. Bijna 20% van de kinderen tussen 0 en 15 jaar woont (anno 2010) niet bij beide ouders. Voornaamste reden is scheiding. De meeste kinderen van gescheiden ouders wonen bij hun moeder. Het aantal vijftienjarigen dat nog bij beide ouders woont is onder autochtonen met 77 procent het grootst. Bij Marokkanen en Turken is dat respectievelijk 75 en 72 procent. Van de vijftienjarige Arubaanse en Antilliaanse jongeren woont (anno 2010) slechts een derde bij beide eigen ouders<ref>Deze cijfers maakte het Centraal Bureau voor de Statistiek op 30 januari 2012 bekend.</ref>.
In de opvoeding horen jongeren vaak dat ze uniek en bijzonder zijn<ref>Aldus de socioloog Frits Spangenberg, directeur van onderzoeksbureau Motivaction, dat een onderzoek deed naar de arbeidsmoraal en daarover in 2013 berichtte. Zie nieuwsbericht '[http://www.refdag.nl/nieuws/economie/crisis_geen_reden_om_harder_te_werken_1_758747 Crisis geen reden om harder te werken]', RefDag.nl, 2 aug. 2013. </ref>.
'''Staatshoofd. Regering.''' Staatshoofd is Willem Alexander uit het huis van Oranje. Samen met de ministers vormt hij de regering.
Stadhouders, koningen(-innen) en anderen die eerder over Nederland geregeerd hebben vanaf Willem I:
* 1559—1584 Prins Willem I van Oranje, stadhouder
* 1584—1625 Prins Maurits.
* 1625—1647 Prins Frederik Hendrik.
* 1647—1650 Prins Willem II.
* 1650—1672 Eerste Stadhouderloze tijdperk.
* 1672—1702 Prins Willem III.
* 1702—1747 Tweede Stadhouderloze tijdperk.
* 1747—1751 Prins Willem IV.
* 1751—1795 Prins Willem V.
* 1795—1806 Republiek.
* 1806—1810 Kon. Lodewijk Napoleon Bonaparte.
* 1810—1813 Een provincie van Frankrijk.
* 1813—1840 Koning Willem I
* 1840—1849 Koning Willem II.
* 1849—1890 Koning Willem III.
* 1890—1948 Koningin Wilhelmina.
* 1948—1980 Koningin Juliana
* 1980—2013 Koningin Beatrix
* 2013—heden Koning Willem-Alexander
'''Tweede en Eerste Kamers.''' In de Tweede Kamer, die het volk vertegenwoordigt, mee wetten maakt en het regeringsbeleid controleert, zijn bijna de helft van de 150 volksvertegenwoordigers vrouw (in juli 2012: 62 vrouwen). Met deze geslachtelijke verhouding loopt Nederland (anno 2012) wereldwijd voorop. De Eerste Kamer of ''Senaat'' beoordeelt nieuwe wetten. Pas als de Eerste Kamer een wet goedkeurt, kan zij worden ingevoerd. Een voorbeeld:
''Alcoholgrens van 16 naar 18''
De Eerste Kamer heeft ingestemd met de verhoging van de leeftijdsgrens voor het bezit van alcohol van 16 naar 18 jaar. Vanaf 1 januari mogen jongeren onder de 18 geen alcohol meer kopen en wordt voor hen het bezit van alle drank op straat en in de horeca strafbaar. Een ruime meerderheid in de senaat stemde voor de leeftijdsverhoging. D66 en de PVV zijn ertegen. Ze spreken van betutteling en paternalisme. De politiek hoopt dat door de maatregel het alcoholmisbruik onder jongeren afneemt. Steeds meer en steeds jongere kinderen belanden in het ziekenhuis met een alcoholvergiftiging.
(Bron: Nos.nl, 18 juni 2013)
Nederland kent grote '''materiële welvaart'''. Het is al jaren (anno 2011) een van de welvarendste landen van de Europese Unie. Op de welvaartsniveau-lijst van Eurostat stond Nederland in 2011 op de tweede plaats achter Luxemburg.
Er is evenwel '''armoede'''. Anno 2011 leeft 6,2 procent van de bevolking onder de armoedegrens. Van de huishoudens met een vluchtelingenachtergrond leeft 30 procent onder de armoedegrens<
De gemiddelde '''pensioenleeftijd''' is 62 jaar (2007), eerder jarenlang rond de 61. In de zorgsector gaan mensen het vroegst met pensioen, gemiddeld stoppen zij voor hun 61ste. In de sectoren landbouw en visserij werken mensen het langst door, tot ruim na hun 64ste<
Er zijn 2,6 miljoen '''65-plussers''' (2011). Ruim tienduizend bewoners van zorginstellingen krijgen nooit bezoek. Eenzaamheid onder ouderen is een groeiend probleem (2011)<
De Nederlandse '''cultuur''' rust op verscheidene pijlers: de Grieks-Romeinse beschaving, jodendom en christendom. Een toenemende invloed gaat uit van de groeiende moslimpopulatie in Nederland.
Het Nederlandse '''volkslied''' sinds 1932 is het [
De '''tijdsbesteding''' van de Nederlander is anno 2011: gemiddeld zes uur per dag aan werk, school en huishouden. Dat is vijftig minuten minder dan in andere Europese landen. Van alle Europeanen besteden de Nederlanders het minste tijd aan het huishouden. Zij verdelen hun tijd over veel meer verschillende bezigheden dan andere Europeanen. Nederlanders hebben wat meer vrije tijd dan gemiddeld, maar zijn wel het langst onderweg: dagelijks anderhalf uur. Nederlandse vaders besteden meer tijd aan de kinderen dan andere bewoners van Europa<
De '''staatsschuld''' is anno 2012 grofweg 400 miljard euro, dat is tweederde van het bruto nationaal product. In 2011 was de schuld grofweg 370 miljard euro, dat was ruim 22.000 euro per inwoner.
Regel 102 ⟶ 94:
Nederland is een '''verzorgingsstaat'''. Sinds de jaren tachtig van de 20e eeuw wordt gevreesd dat de verzorgingsstaat te veel dreigt uit te dijen, onbetaalbaar wordt en dat er dus bezuinigd moet worden.
Sinds de jaren tachtig van de 20e eeuw neemt de '''inkomensongelijkheid''' toe<
Nederland heeft Europees gezien een sterke '''economie''' (anno 2011). Buitenlandse investeerders waarderen (anno 2011) het stabiele sociaal klimaat en de infrastructuur, maar zij vinden de loonkosten en de inflexibele arbeidsmarkt minder aantrekkelijk. Nederland is wat betreft bedrijfskosten een van de aantrekkelijkste landen voor buitenlandse bedrijven (anno 2012) binnen Europa.
In sommige sectoren van de maatschappij is de '''werkdruk''' hoog. Bijna de helft van de leraren in het basis- en voortgezet onderwijs vindt (anno 2012) de werkdruk te hoog<
In 2010 registreerde de politie 1,2 miljoen '''misdrijven ('''gewelds- en seksuele misdrijven, diefstallen, vernielingen, overvallen, inbraken, enz.) Driekwart van alle misdrijven blijft onopgelost. Zo'n 50.000 veroordeelden zitten (anno 2011) hun straf niet uit, doordat ze op de vlucht zijn of hun verblijfplaats onbekend is<
De grootste '''vereniging''' in Nederland is (anno 2011), met 4 miljoen leden, de Koninklijke Nederlandse Toeristenbond ANWB, een verkeers-, vervoers-, en hulporganisatie.
Nederland staat anno 2012 op de vijfde plaats van meest concurrerende '''economieën''' ter wereld van het World Economic Forum (WEF) (in 2011: zevende plaats). Nederland heeft dat onder meer te danken aan het verbeterde innovatieklimaat, het goede onderwijs, de vermindering van de administratieve lasten en het grotere aantal patenten<
'''Uitvoer.''' Nederland
== Geestelijk leven ==
'''(On)geloof aan God.''' In 1966 geloofde bijna de helft van alle Nederlanders in
De meeste Nederlanders zijn (anno 2011) in religieus opzicht 'ietsist': ze geloven aan een hogere macht; er moet wel zo ''Iets'' zijn, geloven zij. Het blijft bij een 'vaag gevoel'<ref>Zie [http://www.trouw.nl/tr/nl/5091/Religie/article/detail/2438326/2011/05/28/Kerkganger-verdwijnt-ietsist-is-blijver.dhtml Kerkganger verdwijnt, ietsist is blijver], nieuwsartikel op Trouw.nl, 28 mei 2011. </ref>. Van de hoogleraren in Nederland noemt 44% zich atheïst (anno 2011)<ref>Blijkens een onderzoek door ''ForumC'', waarvan de resultaten in 2011 werden bekendgemaakt.</ref>.
In 2018 noemde 48% van de mensen in Nederland zich atheïst, agnost of niet-religieus.
{| class="wikitable" style="float:right; margin-leftL20px;"
|style="padding:15px;"|
<poem>''Twee dingen heb ik willen zijn:
Een Christen en een Nederlander.
Gebrekkig was ik 't een als 't ander;
Maar toch naar 't wezen, niet in schijn.
Zoo 't slechts gebrekkig is geweest:
God en mijn Volk moog 't mij vergeven!
Maak gij het beter, die dit leest;
Gij hebt nog tijd van leven.
''Nicolaas Beets (overleden 1903),
''Grafschrift voor mijzelven'', 1886.
</poem>
|}
'''Kerkbezoek en ontkerkelijking.''' Van de bevolking is 61% onkerkelijk, 17% katholiek (1999). 12% van de Nederlanders gaat op zondag naar de kerk (2010)<
In de 20e eeuw zeiden veel Nederlanders hun kerk en 'zuil' (= levensbeschouwelijk bepaalde sociale omgeving) vaarwel. Dit wordt 'ontkerkelijking' en 'ontzuiling' genoemd. De ontkerkelijking in Nederland nam eind 19e eeuw een aanvang. In de jaren '60 van de 20e eeuw zet de ontzuiling in.
De invloed van het '''christendom''' (normen, waarden, overtuigingen) op de Nederlandse cultuur neemt al decennia lang af. Eén symptoom daarvan is de discussie over het oude verbod op godslastering. Een Kamermeerderheid wil dat het verbod uit het Wetboek van Strafrecht wordt geschrapt (2009). De christelijke partijen CDA, ChristenUnie en SGP willen het artikel handhaven.
Op religieus en spiritueel terrein zijn intuïtie en '''gevoel''' belangrijke persoonlijke gidsen. "Emoties zijn voor veel mensen hét criterium geworden of iets authentiek is of niet."
Buiten het afkalvende traditionele christelijke erf manifesteren zich tal van nieuwe alternatieve vormen van '''spiritualiteit''' en zingeving, zoals ervaringen uit 'vorige levens', spirituele gidsen, belangstelling voor 'astrale lichamen', het lezen van aura's, intuïtie en belangstelling voor kosmische intelligentie. Van oorsprong zijn nieuwe spiritualiteit, occultisme en spiritisme een tamelijk elitaire beweging, maar vanaf de jaren tachtig vindt dit gedachtengoed ingang in steeds bredere lagen van de bevolking; ook gewone mensen raken geïnteresseerd<
Religie is in de Nederlandse samenleving steeds meer een '''privézaak''' geworden. De trend om het geloof tot een privézaak te maken is ook op te merken in andere westerse landen (anno 2013).
Regel 139 ⟶ 148:
Op het individu toegesneden opvattingen ('''individualisme''') vindt men niet alleen in de nieuwe spiritualiteit, maar ook in traditionele kerken.
Nederland kent (anno 2011) relatief veel mensen met een '''anti-religieuze houding'''. In deze groep wordt gemakkelijk denigrerend over gelovigen gesproken, de subsidie aan religieuze instellingen afgekeurd en beperking van de godsdienstvrijheid bepleit. Religie is achterlijkheid en gebrek aan eigen kracht. Deze anti-religieuze houding kan leiden tot spanningen in Nederland en gebrek aan inzicht in de rol die religie speelt in andere landen en internationale problemen<
Van de bijna 33.000 [
In Nederland zijn ongeveer 825.000 '''moslims''' (anno 2006). Daarvan is ongeveer 5 procent (40.000 tot 65.000 moslims) streng-orthodox (2010). Deze groep is gevoelig voor salafisme<
== Verwarring en onzekerheid ==
Regel 161 ⟶ 170:
'''Samenleven.''' Eén op de drie huwelijken in Nederland strandt. Het verenigingsleven kalft af. De saamhorigheid wordt minder. De vermenging van culturen door immigratie verwekt vervreemding.
Een van de vijf kinderen in Nederland woont niet in hetzelfde huis als zijn of haar vader (stand 2016). Een op de zeven Nederlandse kinderen heeft nooit contact met zijn of haar vader<
'''Eenzaamheid.''' Eén op de drie Nederlanders ervaart (anno 2011) eenzaamheid.
'''Neerslachtigheid.''' Nederland behoort anno 2011 tot de top drie landen waar depressie het vaakst voorkomt<
'''Drankgebruik.''' Er zijn in Nederland ongeveer één miljoen probleemdrinkers, waarvan slechts 10% hulp zoekt (jaar 2009). Jaarlijks worden 2300 jongeren tussen de 10 en 24 jaar met een alcoholvergiftiging behandeld (stand 2010). Ruim de helft van hen (57 procent) is tussen de 15 en 20. Van 2005 tot 2010 steeg het aantal dronken jongens in die leeftijd dat op de spoedeisende hulp moest worden geholpen, met 66 procent. Bij meisjes in die leeftijd nam het aantal alcoholvergiftigingen toe met 101 procent<
'''Kinderen.''' Een van de vijf kinderen in Nederland woont niet in hetzelfde huis als zijn of haar vader (stand 2016). Een op de zeven Nederlandse kinderen heeft nooit contact met zijn of haar vader<
'''Jongeren.''' Bij jongeren tussen de 20 en 24 jaar steeg van 2006 tot 2010 het aantal zelfverminkingen met bijna 60 procent. Driekwart van hen is vrouw. Een kwart van de gemiddeld 15.000 mensen per jaar die op de eerste hulp van ziekenhuizen behandeld worden voor letsel dat ze zelf hebben toegebracht, is jonger dan 25 jaar. Het aantal jongeren tussen de vijftien en negentien jaar die op de eerste hulp zijn behandeld voor zelf toegebracht letsel, is in die periode afgenomen. Tweederde van de jongeren vergiftigt zichzelf, meestal met medicijnen. Een kwart van de zelfverminkers gebruikt een scherp voorwerp, zoals een mes of scheermes
'''Mantelzorg.''' De mantelzorg en de zorg door vrijwilligers neemt in omvang af. In 2015 waren er 2,6 miljoen mantelzorgers, van wie ruim 0,5 miljoen, dat is een op de vijf, zich te zwaar belast voelt<
'''Euthanasie.''' In opmars is het zelfgekozen levenseinde, de behoefte om zijn eigen leven te beëindigen of te doen beëindigen wanneer men het leven moe is of voltooid acht.
'''Gezondheid.''' Anno 2011 voelden de meeste Nederlanders zich gezond. Acht op de tien Nederlanders beoordeeld hun gezondheid als goed of zeer goed. Bijna 4 procent noemt zijn gezondheid slecht of zeer slecht. Ouderen voelen zich minder gezond dan jongeren en mannen voelen zich gezonder dan vrouwen<
Jongeren leven erg ongezond (anno 2011). Ruim twee derde van hen beweegt te weinig, drinkt te veel of rookt sigaretten of cannabis. Te weinig beweging is het meest voorkomende ongezonde gedrag. Het komt vaak voor in combinatie met ander ongezond gedrag, zoals teveel drinken of roken. Bijna dertig procent van de jongens tussen de 15 en 25 jaar is 'zware drinker'<
'''Overgewicht.''' Meer dan de helft van de Nederlanders tussen de dertig en zeventig jaar is te zwaar (anno 2011). Zowel mannen als vrouwen zijn gemiddeld dikker dan in 1996. De toename van het overgewicht heeft gevolgen voor de volksgezondheid; er zijn vooral meer mensen met diabetes en hart- en vaatziekten.
Regel 185 ⟶ 194:
'''Kanker.''' Bijna 3,5 procent van alle Nederlanders, ongeveer 570.000 mensen, leeft met kanker of heeft in het verleden kanker gehad. Jaarlijks wordt bij 100.000 mensen de diagnose kanker gesteld. Elk jaar stijgt het aantal nieuwe kankerpatienten met ongeveer drie procent. Van 2000 tot 2010 is het aantal met 36 procent toegenomen. Borst-, darm-, huid-, long- en prostaatkanker komen het meest voor. Huidkanker is enorm toegenomen, van 6500 nieuwe gevallen in 2000 tot 13.300 in 2010.
Het aantal nieuwe gevallen van kanker groeit al jaren en zal naar verwachting blijven stijgen, onder meer doordat mensen steeds ouder worden. Een andere oorzaak is verandering van leefgewoontes. Zo roken meer vrouwen dan in de jaren '70, waardoor ze vaker longkanker krijgen<
== Onderwijs ==
In Nederland is openbaar en bijzonder onderwijs. Openbaar onderwijs is niet uitdrukkelijk gebaseerd op een bepaalde levensbeschouwelijke grondslag, bijzonder onderwijs is dat wel. De meest voorkomende soort bijzonder onderwijs is christelijk onderwijs. De mogelijkheid van bijzonder onderwijs is een verworvenheid uit de zogenaamde schoolstrijd. Van de basisschoolleerlingen gaat 69% naar het bijzonder onderwijs, 31% naar het openbaar onderwijs (2012). Van de groep die naar bijzonder onderwijs gaat, gaat bijna de helft naar rooms-katholieke scholen.
Christelijk bijzonder onderwijs is al lang niet meer zo bijzonder en onderscheidt zich steeds minder van openbaar onderwijs. Het Katholieke basisonderwijs is al jaren op zijn retour (anno 2012), verliest al meer zijn katholieke karakter. Steeds meer scholen halen ’Rooms Katholiek’ uit hun naam. Reformatorisch, evangelisch en islamitisch onderwijs onderscheiden zich nog wel steeds (anno 2012)
De [http://www.bijbelenonderwijs.nl/ Vereniging Bijbel & Onderwijs] steunt christelijke scholen bij het formuleren, uitwerken en in stand houden van de christelijke identiteit.
== Mediagebruik ==
Nederlanders luisterden in 2008 dagelijks gemiddeld drie uur en veertien minuten naar de radio. Steeds meer mensen luisteren naar de radio via internet. In 2008 luisterde 32 procent van de mensen online
== Nederland en de Joden ==
Nederland was een van de eerste landen in Europa die Joden toestond hun godsdienst vrij uit te oefenen. Het Oranjehuis en de Nederlandse Joden hebben altijd een goede band met elkaar gehad<
In de Tweede Wereldoorlog zijn, onder de Duitse bezetting, vele Joden in Nederland opgepakt en weggevoerd. Ruim 75 procent van de Joden in Nederland vond de dood (in Belgie 50 procent)<
{| class="wikitable"
|'''Israel eert 25 Nederlanders postuum'''
Regel 207 ⟶ 216:
Bron: ''Radio Nederland Wereldomroep'', nieuwsbericht 25 nov. 2009
|}
Joden worden door door sommige Nederlanders geholpen, maar door andere Nederlanders vervolgd. Speciale eenheden van de Nederlandse politie jaagden op Joden. De Nederlandse agenten die meededen aan de jacht op Nederlandse Joden, maakten zich schuldig aan buitensporig geweld en seksueel wangedrag op grote schaal. De agenten deden mee uit haat tegen de Joden en om de premie die ze kregen voor iedere Jood die ze arresteerden<
== Provincies, gemeenten en steden ==
'''Provincies.''' Nederland is bestuurlijk ingedeeld in twaalf provincies, zie kaart hierboven. De provincies zijn weer onderverdeeld in gemeenten. In de provincie Gelderland is een van de laatste actief stuivende zandgebieden van Noordwest Europa: het Wekeromse zand.
'''Gemeenten
'''Steden.''' De hoofdstad van Nederland is Amsterdam. Enkele delen van de stad zijn verloederd (stand 2018)<ref>[https://www.trouw.nl/samenleving/ombudsman-slaat-alarm-het-centrum-van-amsterdam-is-s-nachts-een-wetteloze-jungle-~a939a839/ Ombudsman slaat alarm: 'Het centrum van Amsterdam is 's nachts een wetteloze jungle'], Trouw.nl, nieuwsbericht van 28 juli 2018. </ref>. De stad promoot zichzelf helaas als de homo-hoofstad van Europa.
De grootste havenstad is Rotterdam. De gemeente Rotterdam is helaas de onveiligste gemeente van Nederland<ref>Dat schrijft het Algemeen Dagblad zaterdag 6 juni 09, op basis van zijn jaarlijkse Misdaadmeter.</ref>. De havenstad kampt met veel overvallen, straatroven en mishandelingen.
Nederlands oudste stad is ''Nijmegen''. Tot de oudste steden van het land behoort ''Deventer''. In 768 bouwde missionaris [[Lebuïnus]] een kerk aan de oever van de IJssel, het begin van de stad.
== Buitenland ==
=== Emi- en immigratie ===
Jaarlijks emigreren 90.000 tot 120.000 mensen naar het buitenland (stand 2011). Jaarlijks komen zo'n 150.000 immigranten Nederland binnen (stand 2011).
=== Handel ===
Nederland is (anno 2016) de tiende wapenexporteur ter wereld.
=== Europese Unie ===
Nederland is lid van de Europese Unie. Dat heeft voor- èn nadelen. Een nadeel is de verminderde soevereiniteit.
''Nederland teruggefloten om plan met vouchers voor vliegtickets''
Nederland mag niet afwijken van de EU-regels. Volgens de Europese Commissie is het een fundamenteel recht van consumenten dat ze geld terugkrijgen als een vakantie door de coronacrisis niet door kan gaan en is een tegoedbon niet genoeg. Minister Van Nieuwenhuizen wil dat luchtvaartmaatschappijen tijdelijk de wet niet hoeven na te leven, maar daar gaat de Commissie tegen in.
Bron: NOS.nl, nieuwsbericht dd. 13 mei 2020.
=== Nederland en Israël ===
[[Bestand:Israël druk op De Gelderlander 2013.jpg|miniatuur|808x808px|Pleidooien voor druk op Israël. (Bron: ''De Gelderlander'', 2013)]]
Nederland heeft vanouds een vriendschappelijke band met de staat [[Israël (staat)|Israël]]. In januari 2012 noemde de Israëlische premier Netanyahu Nederland een van Israëls beste vrienden. De beide landen zijn belangrijke handelspartners (anno 2011).
In de buitenlandse politiek van Nederland met betrekking tot Israël (2009) en het [[Palestijns-Israëlisch conflict|'''Palestijns-Israëlisch''' '''conflict''']] staan voorop:
* de veiligheid van Israël
* vrede in het Midden Oosten
Regel 238 ⟶ 255:
* een levensvatbare Palestijnse staat.
In het Nederlandse parlement wordt soms getwist over de wenselijke houding ten opzichte van Israël, zoals blijkt uit onderstaand berichten:
''Verhagen bezoekt Israel en bezette gebieden''
„Minister Verhagen van Economische Zaken begint vandaag aan een werkbezoek aan Israel en de Palestijnse gebieden. Hij zal er de komende dagen overleg voeren over het verloop van de vredesonderhandelingen en over mogelijkheden voor verdere samenwerking op het gebied van economie, landbouw en innovatie. Verhagen praat onder anderen met premier Netanyahu, president Peres en op de Westelijke Jordaanoever met premier Fayyad van de Palestijnse Autoriteit. Nederland en Israel zijn belangrijke handelspartners en in de Palestijnse gebieden draagt Nederland bij aan de economische opbouw."
(Bron: Radio Nederland Wereldomroep, 13 juni 2011)
''<nowiki/>'Rosenthal isoleert Nederland met Israel-standpunt'''
„GroenLinks beschuldigt minister Rosenthal van Buitenlandse Zaken ervan dat hij de Tweede Kamer verkeerd heeft geinformeerd over zijn standpunt over Israel. Aanleiding is de gang van zaken rond een kritisch intern rapport van de Europese Unie over het nederzettingenbeleid van Israel. NRC Handelsblad meldt dat begin deze week in Brussel onder druk van Rosenthal een verklaring van de EU-ministers van Buitenlandse Zaken over Israel is aangepast. Nederland zou hebben gevonden dat er in die tekst geen verwijzing mocht staan naar het interne rapport. 'Rosenthal heeft niet alleen EU-besluitvorming over Israel tegengehouden, maar ook Nederland verder geisoleerd', aldus GroenLinks-Kamerlid Peters. Ze heeft een spoeddebat over de kwestie aangevraagd."
(Bron: Radio Nederland Wereldomroep, 26 januari 2012)
== Geschiedenis ==
<youtube width="768" height="432">TUWqYaEm4h8</youtube><BR>''The history of the Netherlands, every year''. Geüpload op Youtube.com door gebruiker Lyria Mapping, 12 april 2017. Het overzicht is een geopolitieke strekking: wie woonden of beheersten wanneer welke grondgebied.
Voor de oudere geschiedenis van Nederland, zie [[Geschiedenis van Nederland]].
In het eerste decennium van de 21e eeuw roept de Islam en haar verontrustende extremistische uitingen de vraag op wat de Verlichting eigenlijk inhield, wat Westerse waarden zijn en waarop die zijn gebaseerd. Wat is de verhouding van democratie en religie? Zijn ze (on)verenigbaar?
'''2000.''' Rond 60% van de bevolking is buitenkerkelijk, 17% is katholiek, 8% Nederlands-hervormd, 5% gereformeerd, 5% moslim en 4% overigen. (Bron: Sociaal en Cultureel Planbureau.) - Rond de eeuwwisseling ontwikkelen woningcorporaties steeds meer andere commerciële activiteiten, onder meer in de kantorenmarkt, om meer geld binnen te krijgen.
In dit jaar biedt het kabinet-Kok excuses aan voor de "kille ontvangst" na de oorlog van Joden die de Holocaust hadden overleefd<ref name=":4">[https://nos.nl/artikel/2320304-excuses-rutte-overheid-schoot-tekort-tijdens-de-holocaust.html Excuses Rutte: overheid schoot tekort tijdens de Holocaust], NOS.nl, nieuwsbericht van 26 jan. 2020.</ref>.
'''2001.''' Vanaf april is het zogenaamde [[homohuwelijk]] een wettige mogelijkheid. Nederland is de eerste staat ter wereld die het homohuwelijk wettelijk invoert. — Euthanasie wordt gelegaliseerd voor toepassing op terminale ouderen.
'''2002.''' Invoering van de Euthanasiewet, die op 1 april in werking treedt: hulp bij zelfdoding door een arts is onder bepaalde voorwaarden wettelijk toegestaan.
Op 13 april vindt in Amsterdam de grootste anti-Israël betoging plaats sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog in 1945. Naar schatting 15.000 mensen deden mee. De demonstratie had een antisemitisch karakter. Op het zien van een man met een keppeltje, die toevallig voorbij kwam, schreeuwen betogers: “Een jood, daar is een jood”. Massaal rent men naar hem toe en werpt hem op de grond. “Ik verborg mijn hoofd in mijn armen en kon niets meer”, vertelde hij later. “Ze bleven maar slaan tegen mijn zij, mijn rug, mijn buik, en schopten van alle kanten tegen mijn benen. En maar schreeuwen. Hysterisch. Ze slaan me dood, dacht ik. Horden omstanders moeten het hebben gezien. Niemand deed wat. Ook de ME niet.” Twee joodse jongens schieten te hulp en ontzetten hem in een regen van stenen, flessen en zelfs fietsen, en sleuren hem een hotel in. Daarna proberen demonstranten massaal het hotel te bestormen en vliegen er stenen door de ruiten.<ref>[https://brabosh.com/2019/06/01/pqpct-nw9/ Déjà Vu in NL: 17 jaar geleden vond in A’dam grootste antisemitische manifestatie plaats sinds 1945], Brabosh.com, 1 juni 2019.</ref>
Op 6 mei wordt de politicus Pim Fortuyn vermoord.
'''2004.''' Op 2 november wordt de filmregisseur Theo van Gogh vermoord door een extremistische moslim.
'''2005.''' Op 1 juni verwerpen de Nederlanders met een meerderheid van 61,6 % het verdrag over een Europese grondwet.
'''2006.''' In de zorgsector wordt gereguleerde marktwerking ingevoerd, waarbij zorgverzekeraars de opdracht krijgen om gericht de kosten te beperken en de kwaliteit van de zorg te verbeteren.
'''2007.''' Op 1 januari 2007 begint de Protestantse Theologische Universiteit (PThU), ontstaan uit een fusie van de Theologische Universiteit Kampen (ThUK), het Theologisch Wetenschappelijk Instituut (ThWI) in Utrecht en Leiden, het Evangelisch-Luthers Seminarium (ELS) in Utrecht en het Theologisch Seminarium in Doorn.
'''2010.''' Nederlandse economie groeit met 1,7%.
In oktober treedt het kabinet-Rutte aan, een minderheidskabinet van VVD en CDA, met gedoogsteun van de PVV.
'''2011.'''
Bij de verkiezingen voor de Provinciale Staten verliezen alle drie de christelijke partijen zetels in het totaal van 566 zetels: het CDA gaat van 151 naar 86 zetels, de ChristenUnie gaat van 38 naar 24, de SGP gaat van 14 naar 12.
Regel 282 ⟶ 306:
Het Nederlandse pensioenstelsel is volgens de wereldwijde pensioenindex van consultancybedrijf Mercer al enkele jaren het beste ter wereld, dankzij de hoogte van de pensioenen en het vertrouwen in het pensioenstelsel.
Wat het weer betreft, "geen maand gedroeg het weer zich 'normaal' dit jaar. Nederland beleefde zomer in het voorjaar, herfst in de zomer en lente in de herfst."<
'''2012.'''
Meer dan twintigduizend kinderen wonen bij zestienduizend pleeggezinnen. Sinds 2000 is het aantal kinderen dat in een pleeggezin woont ruim verdubbeld.
Regel 290 ⟶ 314:
Op 24 mei stemt een ruime meerderheid van de Tweede Kamer in met het verdrag voor het permanente noodfonds voor de euro, ESM, dat bedoeld is voor eurolanden die diep in de financiële problemen zijn geraakt. Uit het fonds kan in totaal 500 miljard euro worden geleend. Nederland stort 4,5 miljard euro in het fonds en staat voor nog eens ruim 35 miljard euro garant.
De overheid stelt seksuele voorlichting op scholen verplicht.
'''2015.''' In 2015 emigreren 85 [[Joden]] naar Israël, beduidend meer dan in 2014 en het hoogste aantal in vijf jaar.
'''2020.''' In januari biedt premier Rutte in een toespraak bij de Nationale Holocaust Herdenking in Amsterdam excuses aan namens de Nederlandse regering voor het handelen van de Nederlandse overheid in de Tweede Wereldoorlog. Volgens hem is de Nederlandse regering in de oorlog tekortgeschoten als "hoeder van recht en veiligheid". De overheid bood "te weinig bescherming, te weinig hulp". Hoewel er in de bezettingsjaren ambtenaren waren die durfden op te staan tegen de Duitse bezetter, waren er volgens hem "te veel" Nederlandse functionarissen die in de oorlog simpelweg uitvoerden wat van hen werd gevraagd.<ref name=":4" />
== Voetnoten ==
|