Ziekte: verschil tussen versies
Verwijderde inhoud Toegevoegde inhoud
Regel 71: | Regel 71: | ||
== Oorzaken == |
== Oorzaken == |
||
Er zijn verscheidene oorzaken die ziekte en lijden tot gevolg hebben. |
|||
'''Zonde.''' De ''algemene'' grondoorzaak van elke ziekte, gebrek en kwaal is de historische zondeval, waarom God de aarde onder een vloek bracht en het mensenpaar behept raakte met een zondige natuur, die het op natuurlijke wijze overdraagt op zijn nakomelingen. |
|||
=== Ongezonde leefwijze === |
|||
Ziekte is dikwijls het gevolg van ontucht en onmatigheid, Job 20: 11; Spr. 5: 11; Hos. 7: 5. |
|||
Ziekten kunnen een gevolg zijn van een ongezonde leefwijze: roken, overmatig eten, verkeerde leefwijze (bijvoorbeeld te weinig beweging), vormen de belangrijkste factoren voor doodsoorzaak nummer één, de hart en vaatziekten. Onmatig drankgebruik kan ziek maken. <blockquote>''Hos 7:5 Op de dag van onze koning maken de vorsten [hem] ziek met de gloed van wijn.'' (HSV)</blockquote>Alcoholisme, direct of indirect, veroorzaakt niet alleen een groot deel van alle ziektekosten, maar eist ook zijn tol van het nageslacht. |
|||
=== Boze geesten === |
|||
⚫ | |||
Satan en zijn engelen kunnen mensen plagen met ziekte en rampspoed. God laat de [[satan]] of een andere boze geest toe ons te bedroeven met ziekte, Job 1:11-12; 2: 6, 7; 1 Sam. 16:14-16; Luk. 9: 39; 13: 16. |
|||
'''Job.''' Een schrijnend geval is de rampspoed die de rechtvaardige Job troffen. God liet de satan toe Job te treffen in alles wat Job had (vee, veehoeders, kinderen). <blockquote>''Job 1:11 Maar toch strek nu Uw hand uit, en tast aan alles, wat hij heeft; zo hij U niet in Uw aangezicht zal zegenen? Job 1:12 En de HEERE zeide tot den satan: Zie, al wat hij heeft, zij in uw hand; alleen aan hem strek uw hand niet uit. En de satan ging uit van het aangezicht des HEEREN.'' (SV)</blockquote>De satan stelt de natuur en Chaldeeuwse benden in het werk voor zijn boos opzet. Na dood en verderf gezaaid te hebben, krijgt satan de gelegenheid om Jobs lichaam te treffen. <blockquote>''Job 2:3 En de HEERE zeide tot den satan: Hebt gij [ook] acht geslagen op Mijn knecht Job? Want niemand is op de aarde gelijk hij, een man, oprecht en vroom, godvrezende en wijkende van het kwaad; en hij houdt nog vast aan zijn oprechtigheid, hoewel gij Mij tegen hem opgehitst hebt, om hem te verslinden zonder oorzaak. Job 2:4 Toen antwoordde de satan den HEERE, en zeide: Huid voor huid, en al wat iemand heeft, zal hij geven voor zijn leven. Job 2:5 Doch strek nu Uw hand uit, en tast zijn gebeente en zijn vlees aan; zo hij U niet in Uw aangezicht zal zegenen! Job 2:6 En de HEERE zeide tot den satan: Zie, hij zij in uw hand, doch verschoon zijn leven. Job 2:7 Toen ging de satan uit van het aangezicht des HEEREN, en sloeg Job met boze zweren, van zijn voetzool af tot zijn schedel toe.'' (SV)</blockquote>Merk op dat God zich mede verantwoordelijk acht voor wat Job overkomt: "hem te verslinden zonder oorzaak". Iets dergelijks liet God ook aan Zijn mensgeworden Zoon gebeuren. |
|||
⚫ | |||
'''Saul.''' Koning Saul werd meermalen verschrikt door "een boze geest van Jahweh", d.i. een boze geest die met Gods toestemming de ontrouwe koning schrik aanjoeg. <blockquote>''1Sa 16:14 En de Geest des HEEREN week van Saul; en een boze geest van den HEERE verschrikte hem. 1Sa 16:15 Toen zeiden Sauls knechten tot hem: Zie toch, een boze geest Gods verschrikt u. 1Sa 16:16 Onze heer zegge toch tot uw knechten, die voor uw aangezicht [staan], dat zij een man zoeken, die op de harp spelen kan; en het zal geschieden, als de boze geest Gods op u is, dat hij met zijn hand spele, dat het beter met u worde.'' (SV)</blockquote>'''Een jongen.''' Na de verheerlijking op de berg werd de Heer Jezus geconfronteerd met een jongen die geplaagd werd door een onreine geest. De Heer bestrafte de onreine geest en maakte het kind gezond. <blockquote>''Lu 9:38 En zie, een man uit de menigte riep de woorden uit: Meester, ik smeek U naar mijn zoon om te kijken, want hij is mijn eniggeborene. Lu 9:39 En zie, een geest grijpt hem en plotseling schreeuwt hij en laat hem stuiptrekken en schuimen, en hij gaat ternauwernood bij hem vandaan als hij hem mishandelt. Lu 9:40 En ik heb uw discipelen gesmeekt dat zij hem zouden uitdrijven en zij konden het niet. Lu 9:41 Jezus nu antwoordde en zei: O ongelovig en verdraaid geslacht, hoe lang zal Ik nog bij u zijn en u verdragen? Breng uw zoon hier. Lu 9:42 En nog terwijl hij naderbij kwam, rukte de demon aan hem en liet hem stuiptrekken. Jezus echter bestrafte de onreine geest, maakte het kind gezond en gaf het aan zijn vader terug.'' (Telos)</blockquote>'''Een vrouw.''' De Heer genas een vrouw die "een geest van ziekte had" (Luk. 13:11). De satan had haar gebonden. De Heer maakt de band los en verloste haar van haar ziekte. <blockquote>''Lu 13:11 En zie, er was een vrouw die achttien jaar <u>een geest van ziekte</u> had gehad, en zij was kromgebogen en kon zich in het geheel niet oprichten. Lu 13:12 Toen nu Jezus haar zag, riep Hij haar bij Zich en zei tot haar: Vrouw, u bent verlost van uw ziekte. (...) Lu 13:16 Moest dan deze, die een dochter van Abraham is, <u>die de satan</u>, zie, achttien jaar <u>had gebonden</u>, niet van deze band worden losgemaakt op de sabbatdag?'' (Telos)</blockquote> |
|||
=== Zonde === |
|||
Hij straft de goddelozen met ziekte, Deut. 28: 59-61; 2 Kron. 21: 18; Jer. 16:4; Zach. 14: 12. |
|||
'''Algemeen.''' De ''algemene'' grondoorzaak van ziekte, gebrek en kwaal in de wereld is (1) de historische zondeval van het eerste mensenpaar, (2) waarom God de aarde onder een vloek bracht en Adam en zijn vrouw behept raakten met een zondige natuur, die zij op natuurlijke wijze hebben overgedragen op hun nageslacht. God heeft na de zondeval de schepping aan de vruchteloosheid onderworpen (Rom. 8:20). Ook voor een gelovige in Christus geldt dat zijn lichaam sterfelijk is, "dood vanwege de zonde" (Rom 8:10). <blockquote>''Ro 8:10 Maar als Christus in u is, dan is het lichaam wel dood vanwege de zonde, maar de Geest is leven vanwege de gerechtigheid. Ro 8:11 En als de Geest van Hem die Jezus uit de doden heeft opgewekt, in u woont, dan zal Hij die Christus uit de doden heeft opgewekt, ook uw sterfelijke lichamen levend maken door zijn Geest die in u woont. Ro 8:12 Daarom dan, broeders, zijn wij schuldenaars, niet aan het vlees om naar het vlees te leven; Ro 8:13 want als u naar het vlees leeft, zult u sterven; maar als u door de Geest de werkingen van het lichaam doodt, zult u leven. Ro 8:14 Want allen die door de Geest van God geleid worden, die zijn zonen van God. Ro 8:15 Want u hebt niet ontvangen een geest van slavernij om opnieuw te vrezen, maar u hebt ontvangen een geest van zoonschap, waardoor wij roepen: Abba, Vader! Ro 8:16 De Geest Zelf getuigt met onze geest, dat wij kinderen van God zijn. Ro 8:17 En zijn wij kinderen, dan ook erfgenamen: erfgenamen van God en medeerfgenamen van Christus, als wij inderdaad met Hem lijden, opdat wij ook met Hem verheerlijkt worden. Ro 8:18 Want ik acht, dat het lijden van de tegenwoordige tijd niet waard is vergeleken te worden met de toekomstige heerlijkheid die aan ons geopenbaard zal worden. Ro 8:19 Want de schepping verwacht reikhalzend de openbaring van de zonen van God. Ro 8:20 Want de schepping is aan de vruchteloosheid onderworpen (niet vrijwillig, maar om wille van hem die haar onderworpen heeft), Ro 8:21 in de hoop dat ook de schepping zelf zal worden vrijgemaakt van de slavernij van de vergankelijkheid tot de vrijheid van de heerlijkheid van de kinderen van God. Ro 8:22 Want wij weten, dat de hele schepping tezamen zucht en tezamen in barensnood is tot nu toe. Ro 8:23 En dat niet alleen, maar ook wijzelf, die de eerstelingen van de Geest hebben, ook wijzelf zuchten bij onszelf in de verwachting van het zoonschap: de verlossing van ons lichaam. Ro 8:24 Want wij zijn behouden geworden in de hoop. Een hoop nu die men ziet, is geen hoop; want wie hoopt er op wat hij ziet? (...) Ro 8:28 Maar wij weten dat hun die God liefhebben, alle dingen meewerken ten goede, hun die naar zijn voornemen zijn geroepen. Ro 8:29 Want hen die Hij tevoren heeft gekend, heeft Hij ook tevoren bestemd om aan het beeld van zijn Zoon gelijkvormig te zijn, opdat Hij de eerstgeborene zou zijn onder vele broeders.'' (Telos) </blockquote>'''Eigen zonde.''' Persoonlijk bedreven kwaad kan een oorzaak van ziekte en lijden zijn. Koning David getuigt ervan: <blockquote>''Ps 32:3 Toen ik zweeg, teerden mijn beenderen weg, onder mijn jammerklachten, de hele dag. Ps 32:4 Want dag en nacht drukte Uw hand zwaar op mij, mijn levensvocht veranderde in een zomerse droogte. Sela Ps 32:5 Mijn zonde maakte ik U bekend, mijn ongerechtigheid bedekte ik niet. Ik zei: Ik zal mijn overtredingen belijden voor de HEERE. En Ú vergaf [mijn] ongerechtigheid, mijn zonde. Sela'' (HSV) </blockquote>Geslachtsziekten (aids, gonorroe, syfilis) zijn vaak het gevolg van seksuele ontucht. In 1 Cor.6:18 lezen we: door hoererij bezondigt men zich aan zijn eigen lichaam. De zonde van hoererij kan de dader in lichamelijke ellende brengen. <blockquote>''Spr 5:11 zodat je uiteindelijk kermt, als het gedaan is met je vlees en je lichaam, Spr 5:12 en je zegt: Hoe heb ik vermaning kunnen haten, en heeft mijn hart bestraffing kunnen verwerpen, (...) Spr 5:14 In bijna alle kwaad heb ik verkeerd, in het midden van de gemeente en de gemeenschap!'' (HSV) </blockquote>Saulus, die, geestelijk blind, de christenen vervolgde, werd met blindheid geslagen.<blockquote>''Hnd 9:9 En hij kon drie dagen niet zien en hij at en hij dronk niet.'' (Telos)</blockquote>Na drie dagen van inkeer, vasten, omkeer en belijdenis, ontving hij genezing door de handen van Ananias. |
|||
⚫ | |||
Ziekten kunnen een regelrecht gevolg van een zondig leven zijn, bijvoorbeeld: |
|||
⚫ | Ziekte is evenwel niet noodzakelijk een teken van persoonlijk zonde. Job werd ziek, niet als gevolg van een zonde, maar door toedoen van Satan. De blindgeborene in Joh. 9 was niet blind door een zonde van hemzelf of van zijn ouders.<blockquote>''Joh 9:1 En toen Hij voorbijging, zag Hij een mens, blind van de geboorte af. Joh 9:2 En zijn discipelen vroegen Hem aldus: Rabbi, wie heeft gezondigd, deze of zijn ouders, dat hij blind geboren werd? Joh 9:3 Jezus antwoordde: Noch deze heeft gezondigd, noch zijn ouders; maar de werken van God moeten in hem worden geopenbaard.'' (Telos) </blockquote>'''Zonde van een ander.''' |
||
* Geslachtsziekten, geslachtelijk overgebrachte ziekten: aids, gonorroe, syfilis. In 1 Cor.6:18 lezen we: door hoererij bezondigt men zich aan zijn eigen lichaam. |
|||
* Alcoholisme, direct of indirect, veroorzaakt niet alleen een groot deel van alle ziektekosten, maar eist ook zijn tol van het nageslacht. |
|||
⚫ | |||
=== God === |
|||
In de Bijbel lezen we: "Want zolang ik zweeg, kwijnde mijn gebeente weg ... mijn merg verdroogde als in zomerse hitte. Mijn zonde maakte ik u bekend." Met als resultaat: "U omringt mij met jubelzangen van bevrijding." (Ps. 32) |
|||
⚫ | God zendt ziekte, Deut. 32: 39; 1 Sam. 5: 6; 2 Sam. 12: 15; Job 6: 18; Klaagl. 3: 38; Hand. 12: 23. Hij sloeg Mirjam met melaatsheid omdat zij met Aäron kritiek op Mozes had. Haar melaatsheid duurde zeven dagen. <blockquote>''Nu 12:9 Zo ontstak des HEEREN toorn tegen hen, en Hij ging weg. Nu 12:10 En de wolk week van boven de tent; en ziet, Mirjam was melaats, [wit] als de sneeuw. En Aäron zag Mirjam aan, en ziet, zij was melaats. Nu 12:11 Daarom zeide Aäron tot Mozes: Och, mijn heer! leg toch niet op ons de zonde, waarmede wij zottelijk gedaan, en waarmede wij gezondigd hebben! Nu 12:13 Mozes dan riep tot den HEERE, zeggende: O God! heel haar toch! Nu 12:14 En de HEERE zeide tot Mozes: Zo haar vader smadelijk in haar aangezicht gespogen had, zou zij niet zeven dagen beschaamd zijn? Laat haar zeven dagen buiten het leger gesloten, en daarna aangenomen worden! Nu 12:15 Zo werd Mirjam buiten het leger zeven dagen gesloten; en het volk verreisde niet, totdat Mirjam aangenomen werd.'' (SV) </blockquote>God trof de inwoners van Asdod met gezwellen, omdat de geroofde ark van het verbond daar gebracht was. <blockquote>''1Sa 5:6 En de hand van de HEERE drukte zwaar op de inwoners van Asdod en teisterde hen; Hij trof hen, [namelijk] Asdod en de bijbehorende gebieden, met gezwellen.'' (HSV) </blockquote>Toen de ark daarop naar Gath werd overgebracht, sloeg de HEERE ook die stad met gezwellen. <blockquote>''1Sa 5:9 En het gebeurde, nadat zij hem overgebracht hadden, dat de hand van de HEERE op de stad drukte en er een zeer grote verwarring [ontstond], want Hij trof de inwoners van die stad van klein tot groot: zij kregen gezwellen.'' (HSV) </blockquote>God sloeg [[Nabal]] dat hij stierf. <blockquote>''1Sa 25:37 Het geschiedde nu in den morgen, toen de wijn van Nabal gegaan was, zo gaf hem zijn huisvrouw die woorden te kennen. Toen bestierf zijn hart in het binnenste van hem, en hij werd als een steen. 1Sa 25:38 En het geschiedde omtrent [na] tien dagen, zo sloeg de HEERE Nabal, dat hij stierf. 1Sa 25:39 Toen David hoorde, dat Nabal dood was, zo zeide hij: Gezegend zij de HEERE, Die den twist mijner smaadheid getwist heeft van de hand van Nabal, en heeft zijn knecht onthouden van het kwade, en [dat] de HEERE het kwaad van Nabal op zijn hoofd heeft doen wederkeren!'' (SV) </blockquote>Hij sloeg de zoon van koning [[David]] en [[Bathseba]] na zijn geboorte, dat het zeer ziek werd. Het kind was in overspel verwekt. <blockquote>''2Sa 12:13 Toen zeide David tot Nathan: Ik heb gezondigd tegen den HEERE! En Nathan zeide tot David: De HEERE heeft ook uw zonde weggenomen, gij zult niet sterven. 2Sa 12:14 Nochtans, dewijl gij door deze zaak de vijanden des HEEREN grotelijks hebt doen lasteren, zal ook de zoon, die u geboren is, den dood sterven. 2Sa 12:15 Toen ging Nathan naar zijn huis. En de HEERE sloeg het kind, dat de huisvrouw van Uria David gebaard had, dat het zeer krank werd.'' (SV) </blockquote>Koning Joram werd wegens zijn zonde door God geplaagd met een ongeneeslijke ziekte in zijn ingewand. <blockquote>''2Kr 21:15 Gij zult ook in grote krankheden zijn, door de krankheid uwer ingewanden, totdat uw ingewanden uitgaan vanwege de krankheid, jaar op jaar. (...) 2Kr 21:18 En na dit alles plaagde hem de HEERE in zijn ingewand met een krankheid, daar geen genezen aan was. 2Kr 21:19 Dit geschiedde van jaar tot jaar, zodat, wanneer de tijd van het einde der twee jaren uitging, zijn ingewanden met de krankheid uitgingen, dat hij stierf van boze krankheden; en zijn volk maakte hem gene branding, als de branding zijner vaderen.'' (SV)</blockquote>Koning Uzzia werd door God met melaatsheid gestraft omdat hij in de plaats van een priester trad om te reukofferen. <blockquote>''2Kr 26:19 Toen werd Uzzia toornig, en het reukwerk was in zijn hand, om te roken; als hij nu toornig werd tegen de priesteren, rees de melaatsheid op aan zijn voorhoofd, voor het aangezicht der priesteren in het huis des HEEREN, van boven het reukaltaar. 2Kr 26:20 Alstoen zag de hoofdpriester Azaria op hem, en al de priesteren en ziet, hij was melaats aan zijn voorhoofd, en zij stieten hem met der haast van daar, ja hij zelf werd ook gedreven uit te gaan, omdat de HEERE hem geplaagd had. 2Kr 26:21 Alzo was de koning Uzzia melaats tot aan den dag zijns doods; en melaats zijnde, woonde hij in een afgezonderd huis, want hij was van het huis des HEEREN afgesneden; ...'' (SV). </blockquote>God laat toe dat de gelovigen met ziekte bezocht worden, Job 2: 5, 6. |
||
=== Engel === |
|||
Saulus, die, geestelijk blind, de christenen vervolgde, werd met blindheid geslagen. <blockquote>''Hnd 9:9 En hij kon drie dagen niet zien en hij at en hij dronk niet.'' (Telos)</blockquote>Na drie dagen van inkeer, vasten, omkeer en belijdenis, ontving hij genezing door de handen van Ananias. |
|||
⚫ | Een goede engel kan iemand ziek maken. De engel Gabriël zei dat de priester Zacharia stom zou worden omdat hij Gabriëls woorden niet had geloofd. <blockquote>''Lu 1:20 En zie, u zult zwijgen en niet kunnen spreken tot op de dag dat deze dingen zullen gebeuren, omdat u mijn woorden niet hebt geloofd die op hun tijd zullen worden vervuld. (...) Lu 1:22 Toen hij nu naar buiten kwam, kon hij niet tot hen spreken; en zij merkten dat hij in het tempelhuis een gezicht had gezien. En hij wenkte hun toe en bleef stom.'' (Telos) </blockquote> |
||
God zendt ziekte als straf op de zonde, Num. 11: 33; Lev. 26: 16; Deut. 28: 15, 22, 59; Deut. 29: 22, 25; 2 Sam. 7: 14; 2 Kron. 21: 12-15; Job 20:11. Job 33: 19-22; Ps. 106: 14, 15; 1 Cor. 11:30. |
|||
⚫ | Ziekte is evenwel niet noodzakelijk een teken van persoonlijk zonde. Job werd ziek, niet als gevolg van een zonde, maar door toedoen van Satan. De blindgeborene in Joh. 9 was niet blind door een zonde van hemzelf of van zijn ouders.<blockquote>''Joh 9:1 En toen Hij voorbijging, zag Hij een mens, blind van de geboorte af. Joh 9:2 En zijn discipelen vroegen Hem aldus: Rabbi, wie heeft gezondigd, deze of zijn ouders, dat hij blind geboren werd? Joh 9:3 Jezus antwoordde: Noch deze heeft gezondigd, noch zijn ouders; maar de werken van God moeten in hem worden geopenbaard.'' (Telos) </blockquote>''' |
||
Factoren in de natuurlijke, |
Hij straft de goddelozen met ziekte, Deut. 28: 59-61; 2 Kron. 21: 18; Jer. 16:4; Zach. 14: 12.<blockquote> </blockquote>'''Factoren in de natuurlijke, culturele en sociale omgeving''' kunnen indirect een oorzakelijke rol spelen en de kans op een ''infectieziekte'' vergroten<ref>[https://www.volkskrant.nl/mensen/viroloog-marion-koopmans-leuk-was-het-niet-om-op-deze-manier-gelijk-te-krijgen~bf6e41bd/ Viroloog Marion Koopmans: ‘Leuk was het niet om op deze manier gelijk te krijgen’.] Volkskrant.nl, 19 juni 2020. </ref>: |
||
* ''Diercontact''. Ziekteverwekkers kunnen afkomstig zijn van dieren, met wij in contact komen. Ongeveer 60 procent van onze nieuwe ziekteverwekkers is afkomstig van dieren, stelde een deskundige in 2016<ref name=":0" />. |
|||
⚫ | |||
⚫ | |||
⚫ | |||
⚫ | |||
⚫ | |||
⚫ | |||
⚫ | |||
⚫ | |||
== Zinnebeeld == |
== Zinnebeeld == |