God heeft ons Zijn Woord doen opschrijven, opdat het gelezen zou worden. Vóór Mozes, toen het nog niet opgeschreven was, kon het alleen gehoord worden, maar nu het is neergelegd in de Schrift, kan het ook gelezen worden. De Bijbel is tegelijkertijd het Woord van God, dat gesproken en gehoord, en de Heilige Schrift, die gelezen moet worden.
Verwaarlozing. In 2022 las nog maar 15,3%[1] van de christenen dagelijks uit de Bijbel. Hoofdoorzaak is een gebrek aan motivatie en discipline.
Lezen èn horen. Het lezen van de Schrift sluit het horen niet uit. Zoals God eertijds Zijn Woord gesproken heeft, en door anderen doen spreken, zo heeft Hij in de Schrift bevolen, dat ook nu Zijn Woord door Zijn dienaren zal worden gesproken, en in de samenkomsten van Zijn gemeente zal worden verkondigd, opdat het gehoord en gehoorzaamd wordt, Rom. 10 :14, 17. Het lezen van de Schrift mag dus nooit in de plaats gesteld worden van het opgaan tot de dienst van het Woord. Daartoe is elk belijder van de Naam van de Heer gehouden. God verplicht hem er toe, en hij heeft het een groot voorrecht te achten, dat God op deze wijze voor de onderhouding en groei van zijn geestelijk leven wil zorgdragen, Hebr. 10 :25.
Aandachtspunten. De Bijbel onderscheidt zich van alle andere boeken, daardoor, dat hij het onfeilbare Woord van God is, waarin God Zich aan de mens openbaart om hem te brengen tot de rechte kennis en dienst van de Drie-enige. Dat dit aan het lezen van de Bijbel bijzondere eisen stelt, spreekt voor zichzelf. We noemen slechts de voornaamste. Wie de Bijbel met vrucht wil lezen, houde steeds in het oog:
Dat de Bijbel in zijn geheel en in zijn samenstellende delen één is, omdat hij is voortgekomen uit de Heilige Geest. Heel de Schrift is het Woord van de Heer, dat onvoorwaardelijke onderwerping vraagt. Omdat de Heilige Geest Zichzelf niet kan tegenspreken, houde men zich verzekerd, dat de zogenaamde schijnbare tegenstrijdigheden bij ernstig en nauwgezet onderzoek in volkomen harmonie zullen blijken te zijn met het geheel;
Dat in de Bijbel elk boek zijn eigen plaats en betekenis heeft. Daarom verdient het aanbeveling, elk boek in zijn geheel door te lezen, zo mogelijk achter elkaar. Alleen op die wijze zal men de mening en de bedoeling van de schrijver kunnen verstaan en tot helder inzicht komen van de plaats die elk boek in de Godsopenbaring inneemt;
Bij ’t openslaan van ’t Boek der Boeken,
Gedenk, o christen, dag aan dag,
Dat wie dat Woord wil onderzoeken,
Geen eigen licht vertrouwen mag.
Geen mensenwijsheid zou hier baten,
Geen vlijtige arbeid hier volstaan;
Alle eigenwijsheid dient verlaten;
Een ander oog moet opengaan.
Vóórdat ge u dan begeeft tot lezen,
Val, christen, val uw God te voet!
En dat een heilig, heilzaam vrezen
Zich meester maak’ van uw gemoed!
Vraag, eer gij verder gaat, een zegen;
Vraag ogen, oren en een hart!
En – Jezus Zelf kome u tegen
In dit Zijn Woord, bij vreugd en smart.
Isaak Da Costa (1798-1860)
Dat de indeling in hoofdstukken en verzen niet van goddelijke autoriteit is, en slechts is aangebracht om het lezen en onderzoeken van de Schrift te vergemakkelijken. Hiervan gebruik te maken is niet ongeoorloofd. Het kan zeer wel tot stichting zijn, zo men, voor zichzelf of in het gezin, een hoofdstuk of een gedeelte van enkele verzen leest, zoals dit ook in de gemeentelijke samenkomsten plaatsvindt. Men vergete echter niet, dat in de regel elk hoofdstuk verband houdt met het voorgaande en volgende hoofdstuk, en dat losse, uit het verband genomen, verzen gemakkelijk worden misverstaan en onjuist toegepast;
Dat de Bijbel alleen uit en door zichzelf is te verstaan en dat het daarom steeds nodig is, de Schrift met de Schrift te vergelijken. Bij voorkeur gebruike men een Bijbel die aanwijzing bevat van zogenaamde gelijkluidende teksten. Onder de hulpmiddelen die dienen kunnen om de bedoeling van de Schrift juist te begrijpen, behoort de ereplaats toegekend te worden aan de Statenbijbel met zijn kanttekeningen. Zelden zal men die zonder vrucht raadplegen.
Dat het nodig is om dagelijks de Bijbel te lezen. Zomin ons lichaam het dagelijks brood missen kan, zo min kan de gelovige voor zijn ziel het dagelijks voedsel missen van het Woord Gods. In het christelijk gezin, dat met enig recht op die naam aanspraak wil maken, wordt de Schrift gelezen, gewoonlijk vóór of na elke maaltijd. Deze goede gewoonte maakt echter niet overbodig, dat men elke dag voor zichzelf een gedeelte van Gods Woord neme. In de meeste gezinnen is het bij de huiselijke godsdienst slechts één, die leest, terwijl de anderen horen. Zelf lezen blijft daarom eis. Ook al ondervangt men dit bezwaar (dat heel gemakkelijk gebeuren kan, door iedere huisgenoot een Bijbel te geven, zodat een ieder de voorlezer ook met het oog volgen kan), dan nog is het van groot belang om voor de voeding en onderhouding van zijn geloofsleven, elke dag enkele ogenblikken met God en Zijn Woord alleen te zijn;
Dat tot het rechte lezen en verstaan van de Bijbel onmisbaar is, om door de Heilige Geest geleid en met Zijn licht bestraald te worden en dat daarom niemand zich zetten moet tot het onderzoek van de Schrift, zonder vooraf de Heer ernstig gebeden te hebben, hem die Geest te willen schenken bij het Woord. Zoals de psalmdichter uitsprak:
Ontdek mijn ogen, dat ik aanschouwe de wonderen van Uw wet. Laat mijn hart oprecht zijn tot Uw inzettingen, opdat ik niet beschaamd worde. Ik heb Uw getuigenissen genomen tot een eeuwige erve, want zij zijn mijns harten vrolijkheid. (Ps. 119 :18,80 en 111);
Joodse rabbi leest de Bijbel voor aan zijn gezin. Schilderij door Alexander Lauréus.Of, zoals Paulus voor de Efeziërs bad:
Opdat de God van onze Heer Jezus Christus, de Vader der heerlijkheid, u geve de Geest der wijsheid en der openbaring in Zijn kennis; namelijk verlichte ogen van uw verstand, opdat u mag weten, welke de hoop van Zijn roeping is, en welke de rijkdom is der heerlijkheid van Zijn erfenis in de heiligen; (Ef. 1:17,18).
Lezen in het gezin
De Heer Jezus leerde dat hemel en aarde voorbij zullen gaan maar dat Zijn woorden zeker niet voorbij zullen gaan. Ze hebben een blijvende betekenis en waarde. Het is goed om in het gezin de gewoonte te hebben om dagelijks met de kinderen uit de Bijbel te lezen. Deze gewoonte draagt bij aan hun geloofsontwikkeling van de kinderen. Een cultuur van Bijbellezen is veel belangrijker dan bijvoorbeeld een cultuur van gamen (computerspellen). Aan de hand van de Bijbel kunnen ouders gebeurtenissen in hun omgeving en in de maatschappij duiden. Zo eren kinderen dat God spreekt door zijn Woord en dat het een actuele leidraad voor het leven is.
Leesrooster
LEES je bijbel
en
LEEF je Bijbel.
Voorlezen aan analfabeten
"In de dorpen die we hebben bezocht, hebben we opnieuw gemerkt dat er verlangen is naar Gods Woord en dat er behoefte is aan gezond bijbels onderwijs. In een bepaalde plaats vroeg ik aan de aanwezigen wie er een Bijbel had. Iedereen had er een. Maar wie las erin? Een aantal bleek niet te kunnen lezen. Daar heb ik kunnen wijzen op het belang van het voorlezen door hen die kunnen lezen aan hen die niet kunnen lezen. Gods Woord verbindt aan het voorlezen een extra zegen (in Openb. 1:3 betekent het woord ‘lezen’ ook ‘voorlezen’)."
Een bijbelleraar in een verslag van zijn bezoek aan India, 2014.
Velen gebruiken een Bijbelleesrooster als leidraad en hulpmiddel om de Bijbel helemaal door te lezen. Enkele leesroosters zijn:
Het bijbelleesplan van Woon in de Bijbel, op WoonBijbel.nl. De bijbelgedeelten (in de Statenvertaling) kan men online lezen. In twee jaar gaat de lezer de bijbel door.
C. Lindeboom, Bijbelgids, of Handleiding tot het verkrijgen van Bijbelkennis (Middelburg: Stichting de Gihonbron, 2009; bewerking door J. Pluimers van de uitgave uit 1929), blz. 26-28. Hieruit is, onder toestemming, op 12 nov. 2012 tekst gebruikt.
Voetnoot
↑Dat schreef, zo meldt de nieuwsbrief van de vereniging Bijbel & Onderwijs dd. 3 feb. 2023, Piet Vergunst in de Waarheidsvriend in november 2022.